મહાશિવરાત્રિએ ખવાતા પિંડી કંદમૂળની ખેતી પર ડુક્કરોનો કહેર: ગણદેવી પંથકના ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં

વલસાડ અને નવસારી જિલ્લામાં મહાશિવરાત્રિના પર્વે આસ્થા સાથે આરોગવામાં આવતા પિંડી કંદમૂળની ખેતી પર આ વર્ષે મોટું સંકટ તોળાયું છે. ગણદેવી તાલુકાના અંબિકા નદી કિનારે આવેલા સામરાવાડી અને કછોલી વિસ્તારમાં જંગલી ડુક્કરોના ભારે ત્રાસને કારણે સીમાંત ખેડૂતોએ પિંડીની ખેતીમાં મોટો કાપ મૂક્યો છે. સામરાવાડીના ખેડૂત વિજયભાઈ તલાવિયાના જણાવ્યા મુજબ, ડુક્કરો જમીનમાં તૈયાર થતા આ કંદમૂળને ખોદીને નષ્ટ કરી નાખતા હોવાથી આ વર્ષે અનેક ખેડૂતોએ પિંડી રોપવાનું જ માંડી વાળ્યું છે, જેના કારણે તેમની આવક પર સીધી અસર પડી છે.

નવસારી જિલ્લાના ખખવાડા, ગડત, માણેકપુર અને સોનવાડી જેવા વિસ્તારોમાં પિંડીની ખેતી વર્ષોથી કરવામાં આવે છે. શ્રાવણ માસમાં તેનું રોપણ કરવામાં આવે છે અને મહા મહિનામાં, ખાસ કરીને મહાશિવરાત્રિ પૂર્વે તેને જમીનમાંથી બહાર કાઢવામાં આવે છે. જોકે, ડુક્કરોના ત્રાસની સાથે સાથે હવે ખેતીમાં મજૂરોની અછત પણ નડી રહી છે. પિંડીને જમીનમાંથી બહાર કાઢવા માટે ભારે જહેમત ઉઠાવવી પડે છે, પરંતુ મજૂરો મળતા ન હોવાથી નાના ખેડૂતો ધીમે ધીમે આ પરંપરાગત ખેતી છોડી રહ્યા છે.

આંતરડા અને જઠરના રોગો માટે અકસીર ઉપચાર

પિંડી માત્ર ઉપવાસમાં ખવાતું કંદમૂળ નથી, પરંતુ આયુર્વેદમાં તેનું અત્યંત મહત્વ છે. ગણદેવીના જાણીતા વૈદ બાલમુકુંદભાઈ ત્રિવેદીના જણાવ્યા અનુસાર, પિંડી આંતરડા અને જઠરના જટિલ રોગો માટે અકસીર ઔષધિ સમાન છે. મહાશિવરાત્રિના ઉપવાસમાં પિંડીનું સેવન કરવાથી પાચનતંત્ર મજબૂત બને છે. વધુમાં, જો પિંડીનું નિયમિત અને યોગ્ય રીતે સેવન કરવામાં આવે તો જલોદર (Ascites) જેવા ગંભીર રોગોને પણ કાબૂમાં લાવી શકાય છે. આયુર્વેદિક દ્રષ્ટિએ આટલી ઉપયોગી હોવા છતાં, આ ખેતી હવે લુપ્ત થવાના આરે છે.

કછોલી ગંગેશ્વર મહાદેવના મેળામાં પિંડીનું વેચાણ ઘટ્યું

દર વર્ષે કછોલી ગંગેશ્વર મહાદેવના મંદિરે ભરાતા મહાશિવરાત્રિના મેળામાં પિંડી વેચનારા અનેક ખેડૂતો જોવા મળતા હતા. જોકે, આ વર્ષે ખેતીમાં થયેલા ઘટાડાની અસર મેળામાં પણ જોવા મળી રહી છે. જંગલી જાનવરો દ્વારા પાકને નુકસાન પહોંચાડવાને કારણે ખેડૂતો આર્થિક નુકસાન વેઠી રહ્યા છે. વલસાડ અને નવસારી જિલ્લાના આ વિશિષ્ટ કંદમૂળને બચાવવા માટે હવે એગ્રીકલ્ચર વિભાગ અને સરકાર દ્વારા વિશેષ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે તેવી સીમાંત ખેડૂતોની પ્રબળ માંગ છે.

સ્થાનિક ખેડૂતોનું કહેવું છે કે જો ડુક્કરોના ત્રાસને રોકવા માટે વાડની સુવિધા અથવા કોઈ નક્કર આયોજન કરવામાં નહીં આવે, તો આવનારા વર્ષોમાં પિંડી માત્ર યાદોમાં જ રહી જશે. અત્યારે જે રીતે ખેતી ઘટી રહી છે તે જોતા, આ પરંપરાગત પાકને જીવંત રાખવો એક મોટો પડકાર બની ગયો છે. ખેડૂતો આશા રાખી રહ્યા છે કે સરકાર આ બાબતે ધ્યાન આપીને તેમને આર્થિક ટેકો પૂરો પાડશે.

આવી જ અન્ય સ્થાનિક ખબરો માટે લોકગુજરાતી સાથે જોડાયેલા રહો.

#નવસારીસમાચાર #પિંડીખેતી #મહાશિવરાત્રિ2026 #ગણદેવીન્યૂઝ #ખેતીવાડીવિભાગ #વલસાડઅપડેટ #આયુર્વેદ #કંદમૂળ

📌 નોંધ / Note:
આ લેખ LokGujarati.com પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. લેખમાં રજૂ થયેલી માહિતી જાહેર સ્ત્રોતો, સ્થાનિક જાણકારી, Field Observations અને લેખકના અવલોકન પર આધારિત છે. આ માહિતી ખાસ કરીને Vapi, Valsad, Umbergaon, Bilimora, Navsari, Dang, Dharampur–Kaprada, Daman–Silvassa વિસ્તારના વાચકો માટે ઉપયોગી થાય તે હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી છે.

LokGujarati.com નો મુખ્ય હેતુ Gujarati Readers સુધી સાચી, ઉપયોગી, Factual અને Verified Information પહોંચાડવાનો છે, જેથી સમાજ, સંસ્કૃતિ, Lifestyle અને Local Awareness વધુ મજબૂત બને.

જો તમને આ લેખ ઉપયોગી લાગ્યો હોય તો તેને Share કરો અને તમારા વિચારો Comment Section માં જણાવો.
Local information, Culture, Society અને Community-focused Content માટે LokGujarati.com સાથે જોડાયેલા રહો.