વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવેનું કામ ખારેલથી જૂજવા વચ્ચે ખોરંભે: ચીખલીના 10 ગામના ખેડૂતો તોતિંગ આર્થિક નુકસાનના ભય હેઠળ | Vadodara-Mumbai Expressway Work Stalled Between Kharel And Jujwa: Farmers Of 10 Villages In Chikhli Under Threat Of Massive Financial Loss

દક્ષિણ ગુજરાતમાં વિકાસની રફ્તારને વેગ આપવા માટે શરૂ કરવામાં આવેલો ભારત સરકારનો મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ અત્યારે વિવાદો અને વિલંબના વમળમાં ફસાયો છે. ચીખલી તાલુકામાંથી પસાર થનારા વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે નું કામ લાંબા સમયથી અધૂરું અને ટલ્લે ચઢેલું હોવાથી આ વિસ્તારના ખેડૂતોમાં ભારે અવઢવ અને અસંતોષની લાગણી જોવા મળી રહી છે. ખારેલથી નવસારી તરફનું કામ પૂર્ણતાના આરે હોવા છતાં, ખારેલથી વલસાડના જૂજવા સુધીના સેક્શનમાં સર્જાયેલી મડાગાંઠને કારણે પ્રોજેક્ટની ગતિ રૂંધાઈ છે. આ વિલંબને કારણે ચીખલીના 10 થી વધુ ગામોના ખેડૂતોની રાતની ઊંઘ હરામ થઈ ગઈ છે, કારણ કે તેમની ફળદ્રુપ જમીનો હવે ‘નો મેન્સ લેન્ડ’ જેવી સ્થિતિમાં મુકાઈ ગઈ છે.

વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે અને ચીખલીના ખેડૂતોની વધતી જતી ચિંતા

ચીખલી તાલુકાના ખેતીપ્રધાન ગામો જેવા કે મીણકચ્છ, બારોલીયા, દેગામ, આલીપોર, ખૂંધ, સાદકપોર, તલાવચોરા, માલિયાધરા, ઘેજ, ચરી અને સુંઠવાડ જેવા અનેક ગામોમાંથી આ વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે પસાર થવાનો છે. શરૂઆતમાં જ્યારે જમીન સંપાદન અને વળતરની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવી, ત્યારે ખેડૂતોને આશા હતી કે આ કામ ઝડપથી પૂર્ણ થશે અને તેમની બાકી રહેલી જમીન પર તેઓ શાંતિથી ખેતી કરી શકશે. પરંતુ વાસ્તવિકતા અત્યંત કપરી સાબિત થઈ રહી છે.

જમીન અધિગ્રહણ બાદ એજન્સી દ્વારા કામ શરૂ તો કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તે લાંબો સમય ટકી શક્યું નથી. કેટલીક જગ્યાએ તો તોતિંગ આરસીસી (RCC) સ્ટ્રક્ચર્સ અને પિલરોનું નિર્માણ પણ કરી દેવામાં આવ્યું છે, જે અત્યારે અધૂરા હાલતમાં ઉભા રહીને પ્રોજેક્ટની નિષ્ફળતાની ચાડી ખાઈ રહ્યા છે. માત્ર બે-ચાર મહિના કામ ચાલ્યા બાદ અચાનક એજન્સીએ કામ બંધ કરી દીધું છે. આ સ્થિતિમાં ખેડૂતો માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે તેમની જે જમીન હજુ સંપાદિત નથી થઈ અથવા એક્સપ્રેસવેની બિલકુલ બાજુમાં છે, ત્યાં વાવણી કરવી કે નહીં?

ખારેલથી જૂજવા સેક્શનમાં કામ ટલ્લે ચઢવાનું મુખ્ય કારણ અને મડાગાંઠ

પ્રોજેક્ટની વિગતો મુજબ, ખારેલથી નવસારી તરફનો વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે નો હિસ્સો લગભગ તૈયાર થઈ ગયો છે, જેનાથી વાહનચાલકોમાં આશા જાગી હતી. પરંતુ જેવી હદ ખારેલથી ચીખલી તાલુકા તરફ અને વલસાડના જૂજવા તરફ આગળ વધે છે, ત્યાં મોકાણ સર્જાઈ છે. આ સેક્શનમાં કામ બંધ થવા પાછળ અનેક ટેકનિકલ અને વહીવટી કારણો હોવાનું મનાય છે. સ્થાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, જમીન સંપાદન વખતે થયેલો ઉગ્ર વિરોધ અને ત્યારબાદ વળતરના મુદ્દે સર્જાયેલી કાનૂની ગૂંચવણોને કારણે સરકાર હજુ સુધી નક્કર કાર્યવાહી કરી શકી નથી.

ચીખલી તાલુકાના ખેડૂતો બારેમાસ ખેતી કરવા માટે જાણીતા છે કારણ કે અહીં સિંચાઈની ઉત્તમ વ્યવસ્થા છે. પરંતુ એક્સપ્રેસવેના કામને કારણે અનેક સિંચાઈની નહેરો અને કુદરતી વહેણોને પણ અસર પહોંચી છે. કામ અધૂરું હોવાથી વરસાદી પાણીના નિકાલની સમસ્યા પણ ઉભી થઈ છે. હાઈવેનું કામ ઘોંચમાં પડતા અનિશ્ચિતતાના વાદળો ઘેરાયા છે અને સરકારી તંત્ર અત્યારે આ મામલે મૌન સેવી રહ્યું છે. ખેડૂતોની રજૂઆતો છતાં કોઈ નક્કર આશ્વાસન મળતું નથી, જેના કારણે આક્રોશ સતત વધી રહ્યો છે.

વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે માટે જમીન સંપાદનમાં વિલંબ અને ખેડૂતોનો વિરોધ

ઐતિહાસિક રીતે જોઈએ તો, ચીખલીના અનેક ગામોમાં વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે માટે જમીન આપવા સામે ખેડૂતોએ લાંબી લડત આપી હતી. ફળદ્રુપ જમીન, આંબાના વાડિયા અને ચીકુની વાડીઓ આ પ્રોજેક્ટમાં હોમાઈ રહી હોવાથી ખેડૂતો આર્થિક રીતે પાયમાલ થવાનો ભય અનુભવી રહ્યા હતા. જમીન સંપાદનની કામગીરીમાં થયેલા વિલંબને કારણે જ પ્રોજેક્ટની એજન્સીઓનો ખર્ચ પણ વધ્યો છે અને કામમાં અવરોધ આવ્યો છે.

ઘણી જગ્યાએ ખેડૂતોએ પોતાની જમીનનો કબજો આપવા સામે સ્ટે (Stay) મેળવ્યો હતો, તો ક્યાંક વળતરની રકમ વધારવા માટે આંદોલનો થયા હતા. સરકાર અને હાઈવે ઓથોરિટી આ વિરોધને શાંત કરવામાં ઘણી હદે સફળ રહ્યા હતા, પરંતુ જે ગતિએ કામ થવું જોઈએ તે થઈ શક્યું નથી. અત્યારે સ્થિતિ એવી છે કે નથી તો રોડ બની રહ્યો, નથી ખેડૂતો પોતાની જમીનનો મુક્તપણે ઉપયોગ કરી શકતા. આ વિલંબિત પ્રોજેક્ટ હવે સમગ્ર દક્ષિણ ગુજરાતના પરિવહન માળખા પર નકારાત્મક અસર પાડી રહ્યો છે.

એજન્સીની બેદરકારી અને હાઈવે ઓથોરિટીના અધિકારીઓનું રહસ્યમય મૌન

સૌથી વધુ ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે જેવો મહત્વનો પ્રોજેક્ટ જ્યારે અટકી પડે, ત્યારે તેના જવાબદારો મૌન સેવે છે. આ પ્રોજેક્ટ માટે જે એજન્સીને કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું, તેની બેદરકારી છે કે કેમ તે અંગે હજુ સુધી કોઈ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી નથી. હાઈવે ઓથોરિટી દ્વારા આ એજન્સીને કોઈ કારણદર્શક નોટિસ ફટકારવામાં આવી છે કે નહીં તેની માહિતી પણ ગુપ્ત રાખવામાં આવી રહી છે.

જ્યારે આ બાબતે પ્રોજેક્ટ ડાયરેક્ટરનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો, ત્યારે તેમણે કોઈપણ પ્રકારની વિગતો આપવાનો સાફ ઇનકાર કરી દીધો હતો. તેમણે માત્ર એટલું કહીને હાથ ઊંચા કરી દીધા કે, “આ અંગેની માહિતી માટે દિલ્હી ઓફિસનો સંપર્ક કરો.” આ પ્રકારનું વલણ દર્શાવે છે કે સ્થાનિક કક્ષાએ અધિકારીઓ જવાબદારી સ્વીકારવા તૈયાર નથી. અધિકારીઓના આ મૌનને કારણે ખેડૂતોમાં ભ્રષ્ટાચાર અથવા એજન્સીના દેવાળિયાપણાની આશંકાઓ પણ સેવાઈ રહી છે. જો જવાબદાર અધિકારીઓ ફોડ નહીં પાડે, તો આ પ્રોજેક્ટ હજુ કેટલા વર્ષો લંબાશે તે કહેવું મુશ્કેલ છે.

ખેતી અને આર્થિક નુકસાન: વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવેની ખેડૂતો પર માઠી અસરો

આ પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી અને માઠી અસર ચીખલીના ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ પર પડી રહી છે. ચીખલી તાલુકાના ગામોમાં મુખ્યત્વે ડાંગર, શેરડી અને બાગાયતી પાકો લેવામાં આવે છે. ખેડૂતોની ખેતીલાયક જમીન વડોદરા-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે ની બિલકુલ અડીને આવેલી છે. કામ બંધ હોવાથી અને જમીનનો કબજો ક્યારે લેવાશે તેની કોઈ સ્પષ્ટતા ન હોવાથી ખેડૂતો નવી વાવણી કરતા અચકાઈ રહ્યા છે. હજારો એકર જમીન અત્યારે પડતર જેવી સ્થિતિમાં છે.

ખેડૂતોનું કહેવું છે કે જો અમે મોંઘા બિયારણ અને ખાતર નાખીને વાવણી કરીએ અને અચાનક હાઈવેનું કામ શરૂ થાય, તો અમારો ઉભો પાક નાશ પામશે અને તેનું કોઈ વળતર મળશે નહીં. બીજી તરફ, જો અમે વાવણી ન કરીએ તો અમારું વર્ષ નિષ્ફળ જશે અને પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવું મુશ્કેલ બનશે. આ ‘ધરમસંકટ’ માં ફસાયેલા ખેડૂતો અત્યારે આર્થિક પાયમાલી તરફ ધકેલાઈ રહ્યા છે. સરકાર દ્વારા વહેલી તકે આ અંગે કોઈ નીતિ સ્પષ્ટ કરવામાં આવે તેવી માંગણી સમગ્ર ચીખલી પંથકમાં ઉઠી રહી છે. જો આ વિલંબ ચાલુ રહેશે, તો સમગ્ર એક્સપ્રેસવે પ્રોજેક્ટની સમયમર્યાદા અને ઉપયોગિતા પર મોટા પ્રશ્નાર્થ ચિન્હો ઉભા થશે તે નિશ્ચિત છે.

#ચીખલી #વડોદરામુંબઈએક્સપ્રેસવે #ખેડૂતઅસંતોષ #જમીનસંપાદન #નવસારીન્યુઝ #વલસાડ #હાઈવેઓથોરિટી #NHAI #એક્સપ્રેસવેવિલંબ #દક્ષિણગુજરાતખેતી #ExpresswayProject #ChikhliNews #FarmerIssues #LandAcquisition #GujaratDevelopment

📌 નોંધ / Note:
આ લેખ LokGujarati.com પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. લેખમાં રજૂ થયેલી માહિતી જાહેર સ્ત્રોતો, સ્થાનિક જાણકારી, Field Observations અને લેખકના અવલોકન પર આધારિત છે. આ માહિતી ખાસ કરીને Vapi, Valsad, Umbergaon, Bilimora, Navsari, Dang, Dharampur–Kaprada, Daman–Silvassa વિસ્તારના વાચકો માટે ઉપયોગી થાય તે હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી છે.

LokGujarati.com નો મુખ્ય હેતુ Gujarati Readers સુધી સાચી, ઉપયોગી, Factual અને Verified Information પહોંચાડવાનો છે, જેથી સમાજ, સંસ્કૃતિ, Lifestyle અને Local Awareness વધુ મજબૂત બને.

જો તમને આ લેખ ઉપયોગી લાગ્યો હોય તો તેને Share કરો અને તમારા વિચારો Comment Section માં જણાવો.
Local information, Culture, Society અને Community-focused Content માટે LokGujarati.com સાથે જોડાયેલા રહો.