દાહોદ જિલ્લાના ખેડૂતનું ‘ઓછો ખર્ચ–વધુ નફો’નું ખેતી મોડલ, પ્રાકૃતિક ખેતીથી સફળતા | Dahod Farmer’s Low Cost High Profit Natural Farming Model
દાહોદ જિલ્લાના દેવગઢ બારિયાના ચેનપુર ગામના પ્રગતિશીલ ખેડૂત પર્વતભાઈ અમરાભાઈ પટેલે ખેતી હંમેશા ખર્ચાળ અને નુકસાનીકારક હોય છે એવી માન્યતાને ખોટી સાબિત કરી છે. છેલ્લા 12 વર્ષથી તેઓ ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી પદ્ધતિ અપનાવી રહ્યા છે અને આધુનિક ટેકનોલોજી તથા કુદરતી સંસાધનોના સંયોજનથી ‘ઝીરો બજેટ–હાઈ પ્રોફિટ’ ખેતીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ ઉભું કર્યું છે.
પર્વતભાઈ પોતાની 7 એકર જમીનમાં કોઈ એક પાક પર નિર્ભર રહેતા નથી. તેઓ ત્રણેય ઋતુમાં અલગ–અલગ પાકોનું સમાંતર વાવેતર કરે છે. હાલ તેમના ખેતરમાં સ્ટ્રોબેરી સાથે ટામેટા, લસણ, ડુંગળી, આદુ, મકાઈ, ચણા, હળદર, મરચી, રીંગણા, ભીંડા અને ચોળી જેવા અનેક શાકભાજી પાકો લહેરાઈ રહ્યા છે. આ ઉપરાંત તેમણે 80 નંગ કેસર કેરીના આંબાની વાડી પણ વિકસાવી છે અને ફૂલોની ખેતી પણ કરી રહ્યા છે. આવનારા ઉનાળામાં તડબુચ અને ત્યારબાદ મગફળીનું વાવેતર કરવાની સંપૂર્ણ તૈયારી તેમણે કરી લીધી છે.
ઘણાં લોકોને નવાઈ લાગે છે કે સ્ટ્રોબેરી જેવો સંવેદનશીલ પાક પર્વતભાઈ કેવી રીતે ઉગાડે છે, પરંતુ તેઓ સ્પષ્ટ કહે છે કે આ તમામ ખેતી તેઓ કોઈપણ રાસાયણિક ખાતર કે ઝેરી દવા વગર માત્ર ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી કરે છે. આ પદ્ધતિનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે ખેતરમાં નિંદણ ખૂબ ઓછું થાય છે, જેના કારણે મજૂરી ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.
ખેતીમાં આધુનિકતા લાવવા માટે પર્વતભાઈએ ખેતરમાં સોલાર સિસ્ટમ અને ડ્રીપ ઈરિગેશન (ટપક સિંચાઈ) અપનાવી છે. આથી વીજળીના ખર્ચમાં તો બચત થાય જ છે, સાથે પાણીનો વ્યર્થ વપરાશ પણ અટકે છે. તેઓ માને છે કે ખેતીમાં કંઈ પણ નકામું નથી, તેથી ખેતરમાં બાયો ગેસ પ્લાન્ટ સ્થાપ્યો છે. ખેતીનો કચરો અને પશુઓના છાણથી તેમને રાંધણ ગેસ મળે છે, જેના કારણે દર વર્ષે અંદાજે 12 હજાર રૂપિયાનો ગેસ ખર્ચ બચી જાય છે.
પર્વતભાઈના ખેતરની મુલાકાત લેવા માટે આજે માત્ર દાહોદ જિલ્લાના જ નહીં પરંતુ અન્ય રાજ્યોના ખેડૂતો પણ આવે છે. પ્રાકૃતિક ખેતીથી મળતો પાક શુદ્ધ, સ્વાદિષ્ટ અને ઓર્ગેનિક હોવાથી બજારમાં તેનો ભાવ સામાન્ય પાક કરતાં બમણો મળે છે. ગ્રાહકો સ્વસ્થ ખોરાક માટે સીધા તેમના ખેતરે પહોંચે છે, જેથી તેમને બજારમાં વેચાણ માટે ભટકવું પડતું નથી અને સીધો નફો મળે છે.
પર્વતભાઈનું કહેવું છે કે ખેતી ક્યારેય ખોટનો ધંધો નથી, તેને નફાકારક બનાવવી એ ખેડૂતોના પોતાના હાથમાં છે. તેમની ‘ઓછો ખર્ચ–વધુ નફો’ પ્રાકૃતિક ખેતી પદ્ધતિ આજે સમગ્ર વિસ્તારમાંના ખેડૂતો માટે પ્રેરણારૂપ બની રહી છે અને નવી દિશા બતાવી રહી છે.
#દાહોદ #પ્રગતિશીલખેડૂત #પ્રાકૃતિકખેતી #ઓછોખર્ચવધુનફો #સ્ટ્રોબેરીખેતી #ઓર્ગેનિકખેતી #ઝીરો_budgetખેતી #DahodFarmer #NaturalFarming #LowCostHighProfit #OrganicFarming #GujaratAgriculture
📌 નોંધ / Note:
આ લેખ LokGujarati.com પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. લેખમાં રજૂ થયેલી માહિતી જાહેર સ્ત્રોતો, સ્થાનિક જાણકારી, Field Observations અને લેખકના અવલોકન પર આધારિત છે. આ માહિતી ખાસ કરીને Vapi, Valsad, Umbergaon, Bilimora, Navsari, Dang, Dharampur–Kaprada, Daman–Silvassa વિસ્તારના વાચકો માટે ઉપયોગી થાય તે હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી છે.
LokGujarati.com નો મુખ્ય હેતુ Gujarati Readers સુધી સાચી, ઉપયોગી, Factual અને Verified Information પહોંચાડવાનો છે, જેથી સમાજ, સંસ્કૃતિ, Lifestyle અને Local Awareness વધુ મજબૂત બને.
જો તમને આ લેખ ઉપયોગી લાગ્યો હોય તો તેને Share કરો અને તમારા વિચારો Comment Section માં જણાવો.
Local information, Culture, Society અને Community-focused Content માટે LokGujarati.com સાથે જોડાયેલા રહો.
