ઉત્તરાયણમાં ઘાયલ પક્ષીઓને મળ્યું નવજીવન: ગણદેવી-બીલીમોરામાં કરુણા અભિયાન અંતર્ગત 17 કબૂતર અને દુર્લભ ઘુવડનો આબાદ બચાવ | Karuna Abhiyan Bird Rescue

ગુજરાત રાજ્યમાં ઉત્તરાયણનો પર્વ આનંદ અને ઉલ્લાસ સાથે મનાવવામાં આવે છે, પરંતુ આ તહેવાર અબોલ પક્ષીઓ માટે ઘણીવાર જીવલેણ સાબિત થતો હોય છે. પતંગના દોરાથી આકાશમાં વિહરતા પક્ષીઓની પાંખો કપાઈ જાય છે અને તેઓ લોહીલુહાણ થઈને જમીન પર પટકાય છે. જોકે, આ વર્ષે કરુણા અભિયાન (Karuna Abhiyan) અંતર્ગત લેવાયેલા પગલાં અને જીવદયા પ્રેમીઓની સતર્કતાને કારણે અનેક પક્ષીઓના જીવ બચાવી શકાયા છે. ગુજરાત સરકારના માર્ગદર્શન હેઠળ દક્ષિણ ગુજરાતના ગણદેવી અને બીલીમોરા શહેરમાં 10 થી 20 જાન્યુઆરી 2026 દરમિયાન પક્ષીઓના જીવન રક્ષણ માટે વિશેષ સારવાર બૂથોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સેવા યજ્ઞમાં 17 કબૂતરો સહિત દુર્લભ પક્ષીઓને નવજીવન મળ્યું છે.

સરકારી અને સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓનો સંયુક્ત પ્રયાસ

રાજ્ય સરકાર દ્વારા વાઈલ્ડ લાઈફ વેલફેર ફાઉન્ડેશનને જે વિશેષ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું, તેના અનુસંધાને આ વર્ષે કરુણા અભિયાનને વધુ અસરકારક બનાવવામાં આવ્યું હતું. ગણદેવી અને બીલીમોરા વિસ્તારમાં પક્ષીઓના બચાવ માટે એક મજબૂત નેટવર્ક ઉભું કરવામાં આવ્યું હતું. આ ભગીરથ કાર્યમાં માત્ર એક સંસ્થા નહીં, પરંતુ અનેક વિભાગોએ સાથે મળીને કામ કર્યું હતું.

આ અભિયાનમાં ગ્રીન કરુણા એમ્બ્યુલન્સ (Green Karuna Ambulance), પશુપાલન ખાતું, વેલફેર ફાઉન્ડેશન નવસારી તેમજ ગણદેવી અને બીલીમોરા નગરપાલિકાનો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને સરાહનીય સહયોગ પ્રાપ્ત થયો હતો. આ તમામ સંસ્થાઓના સંયુક્ત પ્રયાસોને કારણે ઘાયલ પક્ષીઓને ઘટનાસ્થળેથી રેસ્ક્યુ કરીને સારવાર કેન્દ્ર સુધી પહોંચાડવાની વ્યવસ્થા સુદ્રઢ બની હતી. તંત્ર અને સ્વયંસેવકોના સંકલનને કારણે જ આ વખતે અનેક અબોલ જીવોનો બચાવ શક્ય બન્યો છે.

ભૂતકાળની તુલનાએ કબૂતરોની ઈજામાં વધારો

ગણદેવી અને બીલીમોરામાં અભિયાનના મુખ્ય ત્રણ દિવસ દરમિયાન પક્ષીઓની ઈજાના આંકડાઓનું વિશ્લેષણ કરતા એક ચોંકાવનારી બાબત સામે આવી છે. આ વર્ષે ભૂતકાળના વર્ષોની તુલનાએ ઈજાગ્રસ્ત કબૂતરોની સંખ્યામાં ખાસ્સો વધારો નોંધાયો છે. શહેરી વિસ્તારોમાં કબૂતરોની વસ્તી વધુ હોવાને કારણે અને પતંગ ઉડાવવાનું પ્રમાણ વધવાને કારણે કબૂતરો સૌથી વધુ ભોગ બન્યા હતા.

જોકે, રાહતની વાત એ છે કે અન્ય વન્ય જીવ પક્ષીઓની ઈજાની સંખ્યામાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આ ઘટાડો કદાચ લોકોમાં આવેલી જાગૃતિ અથવા પક્ષીઓના સ્થળાંતરની પેટર્નમાં ફેરફારને કારણે હોઈ શકે છે. તેમ છતાં, જે પણ પક્ષીઓ ઘાયલ થયા હતા તેમને બચાવવા માટે ટીમે રાત-દિવસ એક કર્યા હતા. વિવિધ વિસ્તારોમાંથી જે ઘાયલ પક્ષીઓ મળ્યા તેમાં કુલ 17 કબૂતરો (17 Pigeons) નો સમાવેશ થાય છે, જેમને ગંભીર ઈજાઓ પહોંચી હતી.

દુર્લભ પક્ષીઓનું સફળ રેસ્ક્યુ ઓપરેશન

આ કરુણા અભિયાન (Karuna Abhiyan) દરમિયાન માત્ર કબૂતરો જ નહીં, પરંતુ કેટલાક દુર્લભ અને અન્ય પ્રજાતિના પક્ષીઓને પણ બચાવવામાં આવ્યા હતા. રેસ્ક્યુ ટીમને ગણદેવી શહેરમાંથી એક કાગડો ઈજાગ્રસ્ત હાલતમાં મળી આવ્યો હતો, જેને તાત્કાલિક સારવાર આપવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, રાત્રિના અંધકારમાં વિહરતું એક ઘુવડ (Owl) પણ પતંગના દોરાનો શિકાર બન્યું હતું, જેને ટીમે સમયસર સારવાર આપીને બચાવી લીધું હતું.

સૌથી મહત્વનું રેસ્ક્યુ ઓપરેશન એક દુર્લભ પક્ષીનું હતું. ટીમે એક ‘પીળી ચાંચ ઢોક ભ્રમણી બતક’ (Yellow-billed Stork) ને અત્યંત ઈજાગ્રસ્ત હાલતમાં રેસ્ક્યુ કર્યું હતું. આવા પક્ષીઓ શહેરી વિસ્તારમાં ઓછા જોવા મળે છે, પરંતુ જ્યારે તેઓ મુસીબતમાં હતા ત્યારે કરુણા અભિયાનની ટીમે દેવદૂત બનીને તેમનો જીવ બચાવ્યો હતો. આ દુર્લભ પક્ષીઓને નવજીવન મળવું એ પર્યાવરણ પ્રેમીઓ માટે આનંદના સમાચાર છે.

ડો. સંતુલ પટેલની ત્વરિત સારવારથી બચ્યા જીવ

પક્ષી ઘાયલ થાય ત્યારે તેને તાત્કાલિક સારવાર મળવી ખૂબ જ જરૂરી હોય છે. આ અભિયાનમાં સારવાર બૂથ પર નિયુક્ત થયેલા ડો. સંતુલ પટેલ (Dr. Santul Patel) ની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની રહી હતી. જ્યારે પણ કોઈ ઘાયલ પક્ષીને બૂથ પર લાવવામાં આવતું, ત્યારે ડો. સંતુલ પટેલ દ્વારા સમય બગાડ્યા વગર તાત્કાલિક પ્રાથમિક સારવાર અને જરૂરી સર્જરી કરવામાં આવતી હતી.

પક્ષીઓની પાંખોમાં થયેલા ઘા, લોહી વહેવું અને ફ્રેક્ચર જેવી ગંભીર ઈજાઓ પર ડોક્ટરે કુશળતાપૂર્વક સારવાર કરી હતી. યોગ્ય અને સમયસરની સારવાર મળવાને કારણે જ 17 કબૂતરો અને અન્ય પક્ષીઓનો જીવ બચાવી શકાયો હતો. પક્ષીઓને દર્દમાંથી મુક્તિ અપાવવા માટે મેડિકલ ટીમની સેવા કાબિલેદાદ રહી હતી.

16 સ્વયંસેવકોનો અથાક પરિશ્રમ

કોઈપણ અભિયાનની સફળતા પાછળ તેના નિષ્ઠાવાન કાર્યકરોનો હાથ હોય છે. આ કામગીરીમાં વાઈલ્ડ લાઈફ વેલફેર ફાઉન્ડેશન નવસારી (Wildlife Welfare Foundation Navsari) ના સ્વયંસેવકોએ 10 દિવસ સુધી સતત સેવા આપી હતી. પક્ષીઓને શોધવાથી લઈને તેમને સારવાર કેન્દ્ર સુધી પહોંચાડવા અને તેમની સંભાળ રાખવા સુધીની તમામ કામગીરી આ યુવાનોએ ઉત્સાહભેર ઉપાડી લીધી હતી.

આ સેવા યજ્ઞમાં ભાવેશ પટેલ, હિમલ મહેતા, ભાવેશ રાઠોડ, સિદ્ધ પટેલ, સચિન, રાહુલ ભાનુશાળી, દર્શન પટેલ અને હેનીલ આહીર સહિત કુલ 16 સ્વયંસેવકો (16 Volunteers) એ રાત-દિવસ જોયા વગર સેવા આપી હતી. તહેવારના દિવસોમાં જ્યારે લોકો મજા કરતા હતા, ત્યારે આ યુવાનો મૂંગા જીવોની સેવા કરવામાં વ્યસ્ત હતા. તેમનું આ સમર્પણ સમાજ માટે પ્રેરણારૂપ છે.

ફોરેસ્ટ વિભાગનું કુશળ નેતૃત્વ અને ફિલ્ડ વર્ક

આ સમગ્ર કરુણા અભિયાન (Karuna Abhiyan) નું સફળ સંચાલન ફોરેસ્ટ વિભાગના અધિકારીઓના માર્ગદર્શન હેઠળ થયું હતું. આરએફઓ (RFO) છાયાબેન પટેલના સીધા માર્ગદર્શન હેઠળ તમામ ટીમોએ કામગીરી કરી હતી. સરકારી તંત્ર અને સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ વચ્ચે સેતુ બાંધવાનું કામ તેમણે કર્યું હતું.

આ ઉપરાંત, ફિલ્ડ પર કર્મચારીઓ કૃપાલી પટેલ અને હેમંત પટેલ દ્વારા સતત ખડેપગે સેવા આપવામાં આવી હતી. તેઓ સતત અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં ફરીને પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા હતા અને જ્યાં પણ જરૂર પડે ત્યાં મદદ પહોંચાડી રહ્યા હતા. આમ, ગણદેવી અને બીલીમોરામાં જનતા, તંત્ર અને સંસ્થાઓના ત્રિવેણી સંગમથી ઉત્તરાયણ પર્વ દરમિયાન અબોલ જીવોને સાચા અર્થમાં ‘કરુણા’ નો સ્પર્શ મળ્યો છે.

#KarunaAbhiyan2026 #BirdRescue #GandeviNews #BilimoraUpdate #Uttarayan2026 #SaveBirds #WildlifeWelfare #GujaratForestDept #PigeonRescue #AnimalLovers #NavsariNews #DrSantulPatel #Jivdaya #NatureConservation

📌 નોંધ / Note:
આ લેખ LokGujarati.com પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. લેખમાં રજૂ થયેલી માહિતી જાહેર સ્ત્રોતો, સ્થાનિક જાણકારી, Field Observations અને લેખકના અવલોકન પર આધારિત છે. આ માહિતી ખાસ કરીને Vapi, Valsad, Umbergaon, Bilimora, Navsari, Dang, Dharampur–Kaprada, Daman–Silvassa વિસ્તારના વાચકો માટે ઉપયોગી થાય તે હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી છે.

LokGujarati.com નો મુખ્ય હેતુ Gujarati Readers સુધી સાચી, ઉપયોગી, Factual અને Verified Information પહોંચાડવાનો છે, જેથી સમાજ, સંસ્કૃતિ, Lifestyle અને Local Awareness વધુ મજબૂત બને.

જો તમને આ લેખ ઉપયોગી લાગ્યો હોય તો તેને Share કરો અને તમારા વિચારો Comment Section માં જણાવો.
Local information, Culture, Society અને Community-focused Content માટે LokGujarati.com સાથે જોડાયેલા રહો.