ગૌરવશાળી વારસો: ડુંગરાની હારમાળા વચ્ચે ધબકતું ખેરગામનું તોરણવેરા ગામ, જ્યાં ‘કુંકણા રામકથા’એ વિદેશી યુનિવર્સિટીઓમાં પણ જમાવી છે ધાક | Toranvera Village Profile Khergam

આશિફ શેખ, ખેરગામ

કુદરતી સૌંદર્ય અને આદિવાસી સંસ્કૃતિના અદભૂત સમન્વય સમાન તોરણવેરા ગામ આજે પોતાની એક આગવી ઓળખ ધરાવે છે. ખેરગામ તાલુકાનું આ ગામ ટીંબરવાલા, ટાંકલી, માવલી, ડુકસી, કુહરુળી, કરુંદી અને સસા ડોંગરી જેવી ગિરિમાળાઓથી ઘેરાયેલું છે. વાંસદા અને ચીખલી તાલુકાની સરહદને અડીને આવેલું આ ગામ સદીઓ જૂનો ઇતિહાસ ધરાવે છે. જૂના ધરમપુર સ્ટેટનો હિસ્સો ગણાતું તોરણવેરા આજે ખેતી અને પશુપાલન ક્ષેત્રે સ્વનિર્ભરતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડી રહ્યું છે.

તોરણવેરા નામ પાછળનો પૌરાણિક ઇતિહાસ

ગામના વડીલો અને પ્રથમ સરપંચ સ્વ. મનુભાઈ બચલભાઈ વાઢુના જણાવ્યા મુજબ, સદીઓ પહેલા આ સ્થળે તોરણાના ઝાડના ઘટાદાર ઝૂંડ આવેલા હતા. આ ઝૂંડની મધ્યમાં એક વિશાળ કૂવો (વેરો) હતો. તોરણા અને વેરા (કૂવો) શબ્દોના સંયોજનથી આ સ્થળ તોરણવેરા તરીકે પ્રચલિત થયું અને સમય જતાં અહીં વસવાટ વધતા તે એક સમૃદ્ધ ગામમાં પરિવર્તિત થયું.

ખેતી અને પશુપાલન: ગામની આર્થિક કરોડરજ્જુ

ગામના લોકો મુખ્યત્વે ખેતી પર નભે છે. અહીંનો મુખ્ય પાક શાકભાજી અને મીઠી કેરી છે. પૂરક વ્યવસાય તરીકે પશુપાલન અહીં ખૂબ જ વિકસ્યું છે. ગામમાં બે મહિલા સંચાલિત દૂધ મંડળીઓ (નિશાળ ફળિયા દૂધ મંડળી અને દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળી) કાર્યરત છે, જેણે ગામની મહિલાઓને આર્થિક રીતે સશક્ત બનાવી છે.

ગામના વર્તમાન સરપંચ સુનીલભાઈ દાભડિયાનો જીવન સંઘર્ષ પ્રેરણાદાયી છે. એક સમયે ચીકુની વાડીમાં માત્ર ૭૦ રૂપિયાની મજૂરી કરનાર સુનીલભાઈ આજે સરપંચ તરીકે ગામના વિકાસની ધુરા સંભાળી રહ્યા છે.

આદિવાસી સાહિત્યનો વૈશ્વિક ડંકો: ડાહ્યાભાઈ વાઢુ

તોરણવેરા ગામનું નામ દેશ-વિદેશમાં રોશન કરનાર નિવૃત બેંક કર્મચારી ડાહ્યાભાઈ વાઢુ આદિવાસી સાહિત્યના ભિષ્મ પિતામહ સમાન છે. તેમના પુસ્તકો ‘કુંકણા કથાઓ’ અને ‘કુંકણા રામકથા’ એ આદિવાસી સંસ્કૃતિને વિશ્વફલક પર મૂકી છે.

• તેમની કામગીરીની નોંધ વલસાડ જિલ્લાના ગેઝેટિયરમાં પણ લેવાઈ છે.
• ‘કુંકણા રામકથા’ માટે તેમને પ્રતિષ્ઠિત એવોર્ડ મળ્યો છે.
• આ પુસ્તકોનો અંગ્રેજીમાં અનુવાદ થયો છે અને વિદેશની અનેક યુનિવર્સિટીઓમાં તેનો રેફરન્સ બુક તરીકે અભ્યાસ કરવામાં આવે છે.

આસ્થા અને સંસ્કૃતિનું કેન્દ્ર

ગામમાં પૌરાણિક હનુમાન મંદિર અને બોકડી ડુંગરી પર આવેલું મહાકાળી માતાજીનું મંદિર આદિવાસી સમાજની આસ્થાના કેન્દ્રો છે. કુંકણા, વારલી અને ધોડિયા સમાજની વસ્તી ધરાવતા આ ગામમાં આજે પણ પરંપરાઓ જીવંત છે. જ્યારે ખેતીનો નવો પાક ઘરમાં આવે છે, ત્યારે રાતભર ‘કનસરી’ની કથા ગાઈને ધાન્યની પૂજા કરવામાં આવે છે.

ગામની એક નજરે વિગત (ટેબલ)

પાણીની સમસ્યા: એક કડવી વાસ્તવિકતા

વિકાસની હરણફાળ વચ્ચે તોરણવેરા આજે પણ ઉનાળામાં પાણીની તીવ્ર અછતનો સામનો કરે છે. ડુંગરાળ વિસ્તાર હોવાથી ભૂગર્ભ જળના સ્તર ઉનાળામાં ઊંડા ઉતરી જાય છે. કૂવા અને બોર સુકાઈ જતા ગ્રામજનોએ પીવાના પાણી માટે ભારે રઝળપાટ કરવો પડે છે. ગ્રામજનોની અપેક્ષા છે કે સરકાર દ્વારા નલ સે જલ યોજના અંતર્ગત કાયમી ઉકેલ લાવવામાં આવે.

#તોરણવેરા #ખેરગામ #આદિવાસીસંસ્કૃતિ #ડાહ્યાભાઈવાઢુ #કુંકણાકથા #કેરીઉત્પાદન #નવસારીન્યૂઝ #ગ્રામદર્શન #ગુજરાતગૌરવ #બ્રેકિંગન્યૂઝ #Toranvera #KhergamNews #TribalLiterature #NavsariUpdate #VillageProfile #DahyabhaiVadhu #CulturalHeritage #GujaratVillages #AgricultureIndia #CommunitySuccess

📌 નોંધ / Note:
આ લેખ LokGujarati.com પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. લેખમાં રજૂ થયેલી માહિતી જાહેર સ્ત્રોતો, સ્થાનિક જાણકારી, Field Observations અને લેખકના અવલોકન પર આધારિત છે. આ માહિતી ખાસ કરીને Vapi, Valsad, Umbergaon, Bilimora, Navsari, Dang, Dharampur–Kaprada, Daman–Silvassa વિસ્તારના વાચકો માટે ઉપયોગી થાય તે હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી છે.

LokGujarati.com નો મુખ્ય હેતુ Gujarati Readers સુધી સાચી, ઉપયોગી, Factual અને Verified Information પહોંચાડવાનો છે, જેથી સમાજ, સંસ્કૃતિ, Lifestyle અને Local Awareness વધુ મજબૂત બને.

જો તમને આ લેખ ઉપયોગી લાગ્યો હોય તો તેને Share કરો અને તમારા વિચારો Comment Section માં જણાવો.
Local information, Culture, Society અને Community-focused Content માટે LokGujarati.com સાથે જોડાયેલા રહો.