દક્ષિણ ગુજરાતમાં શેરડીની તીવ્ર અછત વચ્ચે સુગર મિલોની હાલત કફોડી: બિનમંજૂરીની શેરડી હવે મિલો માટે સંજીવની સમાન, જાણો કયા કારણોસર ખેડૂતો ખેતીથી વિમુખ થયા | South Gujarat Sugar Mills Struggle Due To Sugarcane Shortage: Unapproved Crops Become Lifeline

દક્ષિણ ગુજરાતની અર્થવ્યવસ્થાની કરોડરજ્જુ ગણાતો ખાંડ ઉદ્યોગ હાલમાં મોટા પરિવર્તન અને સંઘર્ષના તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં શેરડીની તીવ્ર અછત સર્જાતા સુગર મિલો વચ્ચે કાચા માલની ખરીદી માટે જોરદાર સ્પર્ધા જામી છે. એક સમયે જે બિનમંજૂરીની શેરડી લેવા માટે મિલો આનાકાની કરતી હતી, તે જ શેરડી હવે ૨૦૨૫-૨૬ ની પીલાણ સીઝનમાં મિલોને ચાલુ રાખવા માટે ‘સંજીવની’ સાબિત થઈ રહી છે. વાવેતરમાં ઘટાડો અને વધતા ઉત્પાદન ખર્ચને કારણે મિલો હવે કાર્યક્ષેત્ર બહારથી પણ શેરડી લાવવા મજબૂર બની છે.

સીઝનના ૫૭ દિવસમાં ૩૪.૩૬ લાખ મેટ્રિક ટન પીલાણ

દક્ષિણ ગુજરાતમાં સાયણ, કામરેજ, ચલથાણ, પંડવાઈ, મહુવા, મઢી, બારડોલી, ગણદેવી, કોપર, નર્મદા, વલસાડ અને ગણેશ સહિત કુલ ૧૨ સુગર મિલો કાર્યરત છે. ચાલુ પીલાણ સીઝનમાં ૦૭/૦૧/૨૦૨૬ સુધીના ૫૭ દિવસના આંકડા મુજબ, આ ૧૨ મિલોએ કુલ ૩૪,૩૬,૨૬૨ લાખ મેટ્રિક ટન શેરડીનું પીલાણ કર્યું છે. જેના પરિણામે ૩૨,૭૭,૨૯૫ લાખ ગુણી ખાંડનું ઉત્પાદન થયું છે. જોકે, આ ઉત્પાદન જાળવી રાખવા માટે મિલોએ ભારે જહેમત ઉઠાવવી પડી રહી છે કારણ કે સ્થાનિક સ્તરે દક્ષિણ ગુજરાતમાં શેરડીની તીવ્ર અછત વર્તાઈ રહી છે.

બિનમંજૂરીની શેરડી બની મિલોનો આધાર

ભૂતકાળમાં સુગર મિલો ખેડૂત સભાસદોના વિરોધ અને કડક નિયમોને કારણે બિનમંજૂરીની શેરડી સ્વીકારતી ન હતી. પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિ એટલી હદે વણસી છે કે મિલોએ હવે સામે ચાલીને આવી શેરડી લેવી પડી રહી છે. ટ્રાન્સપોર્ટેશન અને કાપણી મજૂરીનો ખર્ચ ઘણો વધારે હોવા છતાં, મિલો પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા માટે દૂર-દૂરના તાલુકાઓ જેવા કે માંડવી અને માંગરોળથી શેરડી મંગાવી રહી છે. આ પરિસ્થિતિમાં ગોળના કોલા અને સુગર મિલો વચ્ચે શેરડી ખરીદવાની હોડ લાગી છે, જેનો સીધો ફાયદો ખેડૂતોને ઊંચા ભાવના રૂપમાં મળી રહ્યો છે.

શા માટે ઘટી રહ્યું છે શેરડીનું ઉત્પાદન?

દક્ષિણ ગુજરાતમાં શેરડીની તીવ્ર અછત પાછળ મુખ્યત્વે ત્રણ પરિબળો જવાબદાર માનવામાં આવે છે:

૧. વૈકલ્પિક પાકો તરફ વળાંક: શેરડીમાં ઉત્પાદન ખર્ચ વધ્યો છે અને તેની સામે પોષણક્ષમ ભાવ ન મળતા ખેડૂતો ફળફળાદિ કે અન્ય રોકડિયા પાકો તરફ વળી રહ્યા છે.

૨. જમીનમાં ઘટાડો: શહેરીકરણ અને ઔદ્યોગિકરણને કારણે ખેતીલાયક જમીન સતત ઘટી રહી છે, જેની સીધી અસર વાવેતર વિસ્તાર પર પડી છે.

૩. હવામાનમાં પરિવર્તન: છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી અનિયમિત વરસાદ, અતિવૃષ્ટિ અને વાતાવરણમાં આવતા પલટાને કારણે શેરડીમાં વિવિધ રોગોનું પ્રમાણ વધ્યું છે, જેનાથી ઉત્પાદન ઘટી રહ્યું છે.

દક્ષિણ ગુજરાતની સુગર મિલોના પીલાણના આંકડા (૦૭/૦૧/૨૦૨૬ સુધી)

આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે બારડોલી સુગર પીલાણમાં મોખરે રહી છે, જ્યારે ગણદેવી સુગરે રિકવરીમાં શ્રેષ્ઠ દેખાવ કર્યો છે.

ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો અને ખેડૂતોની સ્થિતિ

ખેડૂતો માટે હવે શેરડીની ખેતી લોઢાના ચણા ચાવવા સમાન બની છે. ખાતર, બિયારણ અને મજૂરીના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. આ સંજોગોમાં નબળી આર્થિક સ્થિતિ ધરાવતા ખેડૂતો શેરડી પકવી શકતા નથી. જોકે, માંડવી અને માંગરોળ જેવા વિસ્તારોમાં સક્ષમ ખેડૂતોની નાણાકીય સહાયથી બિનમંજૂરીની શેરડીનું વાવેતર વધ્યું છે. સુગર મિલો આ શેરડી માટે ઊંચું ટ્રાન્સપોર્ટેશન ચૂકવીને પણ તેને મિલ સુધી પહોંચાડી રહી છે.

નિષ્કર્ષ: ભવિષ્યના પડકારો

દક્ષિણ ગુજરાતમાં શેરડીની તીવ્ર અછત જો આવી જ રીતે ચાલુ રહેશે, તો આગામી સીઝનમાં ઘણી નાની સુગર મિલો માટે કાર્યરત રહેવું મુશ્કેલ બની શકે છે. મિલોએ હવે ખેડૂતોને ફરી શેરડી તરફ વાળવા માટે પ્રોત્સાહક યોજનાઓ અને પોષણક્ષમ ભાવો આપવા પડશે. બીજી તરફ, કુદરતી આફતો સામે ટકી શકે તેવી શેરડીની નવી જાતોનું સંશોધન પણ અનિવાર્ય બન્યું છે.

#દક્ષિણગુજરાત #સુગરમિલ #શેરડીનીઅછત #ખેડૂતસમાચાર #બારડોલીસુગર #વલસાડસુગર #ખાંડઉદ્યોગ #ખેતીવાડી #બ્રેકિંગન્યૂઝ #ગુજરાતસમાચાર #SugarcaneShortage #SugarIndustry #SouthGujarat #FarmerIssues #BardoliSugar #AgricultureUpdate #GujaratNews #EconomyUpdate #SugarMillReport #RuralGujarat

📌 નોંધ / Note:
આ લેખ LokGujarati.com પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. લેખમાં રજૂ થયેલી માહિતી જાહેર સ્ત્રોતો, સ્થાનિક જાણકારી, Field Observations અને લેખકના અવલોકન પર આધારિત છે. આ માહિતી ખાસ કરીને Vapi, Valsad, Umbergaon, Bilimora, Navsari, Dang, Dharampur–Kaprada, Daman–Silvassa વિસ્તારના વાચકો માટે ઉપયોગી થાય તે હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી છે.

LokGujarati.com નો મુખ્ય હેતુ Gujarati Readers સુધી સાચી, ઉપયોગી, Factual અને Verified Information પહોંચાડવાનો છે, જેથી સમાજ, સંસ્કૃતિ, Lifestyle અને Local Awareness વધુ મજબૂત બને.

જો તમને આ લેખ ઉપયોગી લાગ્યો હોય તો તેને Share કરો અને તમારા વિચારો Comment Section માં જણાવો.
Local information, Culture, Society અને Community-focused Content માટે LokGujarati.com સાથે જોડાયેલા રહો.