ધરમપુરના કાંગવીમાં ખેડૂતોનો હુંકાર: 50 વર્ષથી ખેડાતી ‘શિર પડતર’ જમીન કાયમી કરવા મામલતદારને રજૂઆત | Kangvi Farmers Demand Land Regularization: 300 Families Join the Protest

ધરમપુર શિર પડતર જમીનનો મુદ્દો અત્યારે વલસાડ જિલ્લાના રાજકારણ અને ગ્રામીણ જનજીવનમાં ગરમાવો લાવી રહ્યો છે. વલસાડ જિલ્લાના ધરમપુર તાલુકાના કાંગવી ગામના અંદાજે 300 જેટલા આદિવાસી ખેડૂતોએ પોતાની પેઢીઓથી ખેડાતી જમીન પર કાયદેસરનો હક્ક મેળવવા માટે રણશિંગુ ફૂંક્યું છે. આ ખેડૂતો છેલ્લા પાંચ દાયકાથી જે જમીન પર પરસેવો પાડીને ખેતી કરી રહ્યા છે, તે જમીન સરકારી ચોપડે ‘શિર પડતર’ (સરકારી પડતર) તરીકે નોંધાયેલી છે. આ જમીનને કાયમી ધોરણે પોતાના નામે કરવાની માંગ સાથે ખેડૂતોએ મામલતદાર કચેરી ખાતે ઉગ્ર દેખાવો કર્યા હતા.

આ રજૂઆત માત્ર એક ગામ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સમગ્ર ધરમપુર અને વલસાડ જિલ્લાના એવા હજારો ખેડૂતોની વેદનાને વાચા આપે છે જેઓ દાયકાઓથી જમીનના હક્કો માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. વલસાડના પૂર્વ સાંસદ અને જિલ્લા કોંગ્રેસ પ્રમુખ કિશનભાઈ પટેલની આગેવાનીમાં ખેડૂતોએ ‘ન્યાય આપો’ અને ‘ખોટા કેસો બંધ કરો’ના નારા લગાવ્યા હતા. ખેડૂતોએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચીમકી આપી છે કે જો તેમની વાજબી માંગણીઓ પર તાત્કાલિક ધ્યાન આપવામાં નહીં આવે, તો આગામી દિવસોમાં સમગ્ર જિલ્લામાં ઉગ્ર આંદોલન છેડવામાં આવશે.

ધરમપુર શિર પડતર જમીન: 50 વર્ષનો સંઘર્ષ અને વારસાનો હક્ક

કાંગવી ગામના ગણપતભાઈ માંદાભાઈ ચૌધરી અને અન્ય આગેવાનોના જણાવ્યા મુજબ, કાંગવી ગામના આશરે 300 જેટલા ખેડૂત પરિવારો છેલ્લા 50 વર્ષથી આ જમીન પર કબજો અને ભોગવટો ધરાવે છે. આ જમીન તેમના વડીલો દ્વારા જંગલ સાફ કરીને ખેતીલાયક બનાવવામાં આવી હતી. આજે આ જમીન પર આંબા, ચીકુ અને ડાંગર જેવા પાકો લહેરાઈ રહ્યા છે, છતાં ખેડૂતોને હંમેશા જમીન છીનવાઈ જવાનો ડર સતાવી રહ્યો છે. ધરમપુર શિર પડતર જમીનના આ પ્રશ્નમાં ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ એ છે કે સરકારના પ્રવર્તમાન ધારાધોરણ મુજબ જે તે વ્યક્તિનો જેવો કબજો છે, તે પ્રમાણે જમીન તેમના નામે કરવામાં આવે.

આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, આ ખેડૂતો પાસેથી છેલ્લા 15 થી 20 વર્ષથી ‘ઉપજ મહેસૂલ’ (જમીન પરનો ટેક્સ) લેવામાં આવતો નથી. મહેસૂલ ન લેવાનો અર્થ એવો કાઢવામાં આવી રહ્યો છે કે સરકાર આ ખેડૂતોના કબજાને માન્ય રાખવા તૈયાર નથી. ખેડૂતોની રજૂઆત છે કે જો તેઓ દાયકાઓથી જમીન ખેડી રહ્યા હોય, તો તેમને કાયદેસરના ખેડૂત તરીકેની ઓળખ મળવી જોઈએ. મહેસૂલી રેકોર્ડમાં નામ ન હોવાને કારણે ખેડૂતોને સરકારી યોજનાઓ, પાક ધિરાણ કે સહાયનો લાભ મળવામાં પણ ભારે મુશ્કેલી પડે છે.

મામલતદાર કચેરીએ સૂત્રોચ્ચાર અને આવેદનપત્રની વિગતો

સોમવારના રોજ ધરમપુર મામલતદાર કચેરી ખાતે દ્રશ્યો કંઈક અલગ જ હતા. ખેડૂતો પોતાના હાથમાં બેનરો લઈને પહોંચ્યા હતા, જેના પર ‘શિર પડતરની જમીન કાયમી ધોરણે આપો’ અને ‘ખેડૂતોને ન્યાય આપો’ તેવું લખેલું હતું. કિશનભાઈ પટેલની હાજરીએ આ લડતને રાજકીય પીઠબળ પૂરું પાડ્યું હતું. મામલતદારને પાઠવેલા આવેદનપત્રમાં ખેડૂતોએ અનેક મહત્વના મુદ્દાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો છે:

• કાયમી હક્કની માંગ: 50 વર્ષના ભોગવટાને ધ્યાને રાખીને જમીન સનદ (Title Deeds) આપવામાં આવે.
• કાયદાકીય કાર્યવાહી પર રોક: જે ખેડૂતો જમીન ખેડી રહ્યા છે તેમની સામે કરવામાં આવેલા દબાણ હટાવવાના કે અન્ય પોલીસ કેસો તાત્કાલિક બંધ કરવામાં આવે.
• મહેસૂલ સ્વીકારવાની રજૂઆત: ખેડૂતો મહેસૂલ ભરવા તૈયાર છે, તેની પાવતી આપવામાં આવે જેથી તેમનો કબજો સાબિત થઈ શકે.
• ગરીબ ખેડૂતોનું રક્ષણ: નાના અને સીમાંત ખેડૂતો જેમના માટે આ જમીન જ આજીવિકાનું એકમાત્ર સાધન છે, તેમને બેઘર ન કરવામાં આવે.

ધરમપુર શિર પડતર જમીન વિવાદ: આંકડાકીય વિગતો

ગામનો આંતરિક વિરોધ અને પંચાયતની કાર્યવાહી સામે નારાજગી

ધરમપુર શિર પડતર જમીનના મુદ્દાની સાથે સાથે કાંગવી ગામમાં એક અન્ય વિવાદ પણ વકરી રહ્યો છે. ગ્રામજનોએ આક્ષેપ કર્યો છે કે ગામની જ એક વ્યક્તિ સતત લોકહિતના કામોમાં વિરોધ કરી રહી છે. આ વ્યક્તિના કારણે ગામના વિકાસના કામો અટકી રહ્યા છે. એટલું જ નહીં, ગ્રામ પંચાયતમાં લોકહિતના પ્રશ્નો ઉઠાવનારા પ્રતિનિધિઓ સામે પણ તંત્ર દ્વારા શિક્ષાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી હોવાનો આક્ષેપ છે.

આવેદનપત્રમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે પંચાયતના અમુક સભ્યોને સત્તા પરથી સસ્પેન્ડ કરવાની જે પ્રક્રિયા હાથ ધરાઈ છે, તે લોકશાહીના મૂલ્યોની વિરુદ્ધ છે. ખેડૂતો માને છે કે જમીનના હક્કો માટે અવાજ ઉઠાવનારાઓને દબાવવા માટે આ પ્રકારની કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. આ બાબતે પણ ખેડૂતોએ મામલતદાર સમક્ષ પોતાની નારાજગી વ્યક્ત કરી છે અને ન્યાયી તપાસની માંગણી કરી છે.

ખેડૂતોની વેદના: “અમે આ જમીન લોહી-પરસેવો પાડીને ખેતીલાયક બનાવી છે. અમારા વડીલોએ અહીં આખી જિંદગી વિતાવી છે. હવે જ્યારે જમીન સોના જેવી થઈ ગઈ છે ત્યારે તંત્ર અમને બેદખલ કરવા માંગે છે તે અન્યાય છે.” – ગણપતભાઈ ચૌધરી, ખેડૂત અગ્રણી.

આંદોલનની ચીમકી: વલસાડ જિલ્લામાં વકરતો રોષ

કિશનભાઈ પટેલે આ પ્રસંગે જણાવ્યું હતું કે આ લડત માત્ર કાંગવી પૂરતી સીમિત નથી. વલસાડ જિલ્લાના કપરાડા, ધરમપુર અને ઉમરગામ જેવા તાલુકાઓમાં હજારો એકર શિર પડતર જમીન પર આદિવાસી ખેડૂતો ખેતી કરી રહ્યા છે. જો સરકાર કાંગવીના ખેડૂતોનો પ્રશ્ન હલ નહીં કરે, તો આખા જિલ્લાના ખેડૂતો એકત્ર થઈને ગાંધીનગર સુધી કૂચ કરશે. ધરમપુર શિર પડતર જમીન કાયમી ન થાય ત્યાં સુધી ખેડૂતો શાંત બેસશે નહીં.

ખેડૂતોએ ચીમકી આપી છે કે જો આગામી દિવસોમાં તેમને સંતોષકારક જવાબ નહીં મળે, તો તેઓ મામલતદાર કચેરીની બહાર છાવણી નાખીને ધરણા પર બેસશે. જમીન એ ખેડૂત માટે માત્ર સંપત્તિ નથી, પણ તેની અસ્મિતા છે. ધરમપુરના આ વિસ્તારમાં ખેતી સિવાય રોજગારીનો કોઈ મોટો સ્ત્રોત નથી, ત્યારે જમીન છીનવાઈ જવાનો અર્થ છે હજારો પરિવારોનું આર્થિક પતન. તંત્રએ આ સંવેદનશીલ મુદ્દે વહેલી તકે હકારાત્મક નિર્ણય લેવો જોઈએ.

નિષ્કર્ષ: જમીન અને જગતના તાતનો હક્ક

નિષ્કર્ષમાં કહી શકાય કે ધરમપુર શિર પડતર જમીનનો આ પ્રશ્ન હવે માત્ર વહીવટી રહ્યો નથી, પણ તે એક સામાજિક ચળવળ બની ગયો છે. 300 ખેડૂતોની આ રજૂઆત સરકાર માટે એક પડકાર છે કે તે આદિવાસીઓના હક્કોનું રક્ષણ કેવી રીતે કરે છે. 50 વર્ષનો ભોગવટો એ કોઈ નાની વાત નથી. કાયદાના રક્ષણ હેઠળ રહીને ખેડૂતોને તેમનો વાજબી હક્ક મળવો જ જોઈએ.

મામલતદાર દ્વારા આવેદનપત્ર સ્વીકારીને યોગ્ય કાર્યવાહી કરવાની ખાતરી આપવામાં આવી છે, પરંતુ ખેડૂતોને હવે કાગળ પરની ખાતરી નહીં પણ જમીન પરનો અધિકાર જોઈએ છે. વલસાડ જિલ્લાના આ ખેડૂત આંદોલનની અસર આવનારા સમયમાં રાજ્યના રાજકારણ પર પણ પડી શકે છે. જગતના તાતનો આ હક્ક તેને ક્યારે મળે છે તેના પર સૌની નજર મંડાયેલી છે.

#ધરમપુર #કાંગવી #શિરપડતરજમીન #ખેડૂતઆંદોલન #વલસાડસમાચાર #મામલતદારરજૂઆત #કિશનભાઈપટેલ #જમીનહક્ક #ગુજરાતખેતી #આદિવાસીએક્તા #DharampurNews #KangviFarmers #ShirPatarLand #ValsadPolitics #FarmerProtest2026 #GujaratNews

📌 નોંધ / Note:
આ લેખ LokGujarati.com પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. લેખમાં રજૂ થયેલી માહિતી જાહેર સ્ત્રોતો, સ્થાનિક જાણકારી, Field Observations અને લેખકના અવલોકન પર આધારિત છે. આ માહિતી ખાસ કરીને Vapi, Valsad, Umbergaon, Bilimora, Navsari, Dang, Dharampur–Kaprada, Daman–Silvassa વિસ્તારના વાચકો માટે ઉપયોગી થાય તે હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી છે.

LokGujarati.com નો મુખ્ય હેતુ Gujarati Readers સુધી સાચી, ઉપયોગી, Factual અને Verified Information પહોંચાડવાનો છે, જેથી સમાજ, સંસ્કૃતિ, Lifestyle અને Local Awareness વધુ મજબૂત બને.

જો તમને આ લેખ ઉપયોગી લાગ્યો હોય તો તેને Share કરો અને તમારા વિચારો Comment Section માં જણાવો.
Local information, Culture, Society અને Community-focused Content માટે LokGujarati.com સાથે જોડાયેલા રહો.