અમદાવાદમાં 6 ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર પર EDના દરોડા: કરોડોનું કૌભાંડ અને ક્રિપ્ટો જપ્ત | ED Raids on 6 Illegal Call Center Fraud in Ahmedabad: Crores Seized
ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડ અત્યારે અમદાવાદ શહેરમાં ચર્ચાનો સૌથી મોટો વિષય બની ગયો છે. ગુજરાતના આર્થિક પાટનગર અમદાવાદમાં ફરી એકવાર સાયબર માફિયાઓ સામે કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સી એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ લાલ આંખ કરી છે. શહેરના જુદા જુદા વિસ્તારોમાં ધમધમતા ગેરકાયદે કોલ સેન્ટરો પર ED દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી આ સર્ચ કામગીરીમાં અત્યંત ચોંકાવનારા ખુલાસા થયા છે. આ કાર્યવાહી દરમિયાન કરોડો રૂપિયાની સ્થાવર અને જંગમ મિલકતો તેમજ ક્રિપ્ટોકરન્સી જપ્ત કરવામાં આવતા સમગ્ર રાજ્યના પોલીસ બેડા અને સાયબર ઠગ ટોળકીઓમાં ફફડાટ મચી ગયો છે. ખાસ કરીને અમેરિકામાં રહેતા નિર્દોષ નાગરિકોને નિશાન બનાવીને આચરવામાં આવતું આ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરનું મોટું રેકેટ હોવાનું પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે.
EDની હૈદરાબાદ ઝોનલ ઓફિસે મનીલોન્ડરિંગ નિવારણ અધિનિયમ (PMLA), 2002 હેઠળ અમદાવાદમાં આ મોટી કાર્યવાહીને અંજામ આપ્યો છે. 4 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ હાથ ધરવામાં આવેલા આ સનસનાટીપૂર્ણ સર્ચ ઓપરેશનમાં અમદાવાદના કુલ 6 મહત્વના સ્થળોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. તપાસ એજન્સીને મળેલી ગુપ્ત અને ચોક્કસ બાતમી તેમજ અગાઉ નોંધાયેલા ગંભીર ગુનાઓના આધારે આ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. આ ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડમાં સંડોવાયેલા શખ્સો હજારો માઈલ દૂર બેઠેલા અમેરિકન નાગરિકોની જીવનભરની કમાણી લૂંટી રહ્યા હતા.
અમદાવાદમાં ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડ પર EDનો સકંજો
આ સમગ્ર મામલાની ગંભીરતા અને વ્યાપ એટલો વધારે છે કે EDએ સાયબરાબાદ પોલીસ અને CBI, IOD ન્યૂ દિલ્હી દ્વારા નોંધાયેલી FIRને પાયો બનાવીને પોતાની તપાસ તેજ કરી હતી. ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડ ચલાવનારા આ શખ્સો અત્યંત સંગઠિત રીતે સાયબર ફ્રોડ અને ‘ઈમ્પરસોનેશન’ એટલે કે ખોટી ઓળખ ધારણ કરીને લોકોને લૂંટવાની પ્રવૃત્તિમાં સંડોવાયેલા હતા. તપાસ દરમિયાન અનેક ડિજિટલ પુરાવાઓ, હાઈ-ટેક લેપટોપ, સોફ્ટવેર, સેંકડો મોબાઈલ ફોન અને જટિલ બેંકિંગ વ્યવહારોની વિગતો મળી આવી છે. આ દસ્તાવેજો આ કૌભાંડના મૂળ સુધી પહોંચવામાં તપાસ એજન્સી માટે ખૂબ જ મહત્વના પુરવાર થશે.
તપાસ દરમિયાન જે મુખ્ય આરોપીઓના નામો સામે આવ્યા છે તે સાંભળીને સૌ કોઈ સ્તબ્ધ થઈ ગયા છે. આ ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડ ચલાવવા પાછળ મુખ્યત્વે મોહમ્મદ અંસારી ઉર્ફે મોહદ ઈરફાન અંસારી, અકિબ ગુલામ રસુલ ઘાંચી, વિકાસ કે. નિમાર, દિવ્યાંગ રાવલ અને પ્રદીપ વી. રાઠોડ જેવા માથાભારે આરોપીઓના નામ ખૂલ્યા છે. આ ટોળકી અદ્યતન ટેકનોલોજી અને ડાર્ક વેબનો ઉપયોગ કરીને વિદેશી નાગરિકોના ખાનગી ડેટા મેળવતી હતી. ડેટા મેળવ્યા બાદ, તેઓ અમેરિકન નાગરિકોને ફોન કરીને તેમને વિવિધ રીતે ડરાવી-ધમકાવીને નાણાં પડાવતા હતા. અમદાવાદ જેવા વિકસિત શહેરમાં આટલા મોટા પાયે આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત પ્રવૃત્તિ ચાલતી હોવાથી સુરક્ષા એજન્સીઓ પણ હવે હરકતમાં આવી ગઈ છે.
કેવી રીતે ચાલતું હતું ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડ?
આ આરોપીઓની કાર્યપદ્ધતિ એટલે કે મોડસ ઓપરેન્ડી એકદમ વ્યવસ્થિત અને ખતરનાક રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવી હતી. અમદાવાદમાં કાર્યરત આ કોલ સેન્ટરોમાં કામ કરતા ઓપરેટરોને ખાસ લિન્ગ્વિસ્ટિક ટ્રેનિંગ આપવામાં આવતી હતી જેથી તેઓ અમેરિકન લહેકામાં અને પશ્ચિમી ઉચ્ચારો સાથે વાત કરી શકે. આ ઓપરેટરો અમેરિકાની વિવિધ પ્રભાવશાળી સરકારી એજન્સીઓના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અથવા પ્રતિષ્ઠિત ખાનગી કંપનીઓના કાયદાકીય પ્રતિનિધિ બનીને કોલ કરતા હતા. પીડિતોને એવું ખોટું સમજાવવામાં આવતું હતું કે તમારી જૂની લોન હજુ બાકી છે અથવા તમારી પર મોટી ટેક્સ લાયબિલિટી એટલે કે કરવેરાની જવાબદારી બાકી છે.
જો કોઈ પીડિત નાણાં ચૂકવવાની ના પાડે અથવા દલીલ કરે, તો તેમને તાત્કાલિક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અથવા તેમને જેલભેગા કરી દેવામાં આવશે તેવી ભયાનક ધમકી આપવામાં આવતી હતી. આ ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડમાં અમેરિકાના વરિષ્ઠ નાગરિકો ઘણીવાર ગભરાઈ જઈને પોતાની બચત ગુમાવવા તૈયાર થઈ જતા હતા. આરોપીઓ આ ડરનો વેપાર કરીને દરરોજ હજારો ડોલરની કમાણી કરતા હતા. આ નાણાં મેળવવા માટે તેઓ સીધા બેંક ટ્રાન્સફરને બદલે અન્ય એવા રસ્તાઓ અપનાવતા હતા જેની ટ્રેસિંગ કરવી મુશ્કેલ હોય, જેથી તેઓ પકડાઈ ન જાય.
ગિફ્ટ કાર્ડ અને ક્રિપ્ટો દ્વારા ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડનું મની લોન્ડરિંગ
આ આંતરરાષ્ટ્રીય કૌભાંડની સૌથી જટિલ કડી એ હતી કે ગુનાની આવક કઈ રીતે ભારત લાવવી. પીડિતોને સીધા કેશ આપવાને બદલે એમેઝોન ગિફ્ટ કાર્ડ (Amazon Gift Cards) ખરીદવા માટે મજબૂર કરવામાં આવતા હતા. પીડિત જ્યારે ગિફ્ટ કાર્ડ ખરીદીને તેના કોડ આરોપીઓને આપતા, ત્યારે આ કોડને તાત્કાલિક ગ્લોબલ માર્કેટમાં રીડીમ કરવામાં આવતા હતા. ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડમાં મેળવેલા આ ગિફ્ટ કાર્ડ્સના નાણાંને બાદમાં બિટકોઇન અને અન્ય અનામી ક્રિપ્ટો કરન્સીમાં રૂપાંતરિત કરી દેવામાં આવતા હતા. આખી પ્રક્રિયા ડિજિટલ હોવાથી તેને પકડવી ખૂબ જ પડકારજનક હતી.
તપાસમાં એ પણ બહાર આવ્યું છે કે આ ટોળકી વિદેશી નાગરિકો અને હેકર્સની મદદથી આ ક્રિપ્ટોકરન્સીને Paxful જેવા જાણીતા ઓનલાઈન પીએર-ટુ-પીએર પ્લેટફોર્મ પર વેચતી હતી. Paxful અને અન્ય ગેરકાયદે માધ્યમો દ્વારા આ ડિજિટલ કરન્સીને કન્વર્ટ કરીને ભારતીય ચલણમાં લિક્વિડ કરવામાં આવતી હતી. આ રીતે અમેરિકાથી લૂંટાયેલા નાણાં હવાલા મારફતે કે ડિજિટલ ટ્રાન્સફર દ્વારા અમદાવાદના આંગણે પહોંચતા હતા. EDએ આ જટિલ વ્યવહારોની ખૂબ જ ઊંડી તપાસ શરૂ કરી છે. શંકા છે કે આ મની લોન્ડરિંગ નેટવર્કનો ઉપયોગ લક્ઝરી લાઈફસ્ટાઈલ ભોગવવા અને મોંઘી મિલકતો ખરીદવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.
🚨 આ બ્રેકિંગ અપડેટ પણ જાણો : વલસાડમાં ભગવાધારી ઠગનો આતંક: વશીકરણ કરી વૃદ્ધાના ₹1.50 લાખના દાગીના લૂંટ્યા | Hypnotic Gold Robbery in Valsad by Fraud in Saffron
તપાસમાં સામે આવેલા ચોંકાવનારા દસ્તાવેજો અને મિલકતો
અમદાવાદના આ 6 પ્રીમિયમ સ્થળો પર પાડવામાં આવેલા દરોડામાં EDને માત્ર રોકડ જ નહીં, પણ મોટા પાયે ડિજિટલ એસેટ્સ મળી આવી છે. જપ્ત કરાયેલા દસ્તાવેજોમાં સ્થાવર મિલકતોના કાગળો અને બેંક લોકર્સની વિગતો પણ સામેલ છે. તપાસ એજન્સીને આશંકા છે કે આ આરોપીઓએ માત્ર છેલ્લા એક-દોઢ વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં જ કરોડો રૂપિયાના ટ્રાન્ઝેક્શન કર્યા છે. ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડમાં સામેલ આ પાંચેય મુખ્ય આરોપીઓ લાંબા સમયથી પોલીસની નજરમાંથી બચીને આ ગેરકાયદેસર ધંધો ચલાવતા હતા.
તેમની પાસેથી મળી આવેલા બિટકોઇન વોલેટ્સ અને હાર્ડ ડિસ્કની ફોરેન્સિક તપાસમાં હજુ ઘણા મોટા કદના આર્થિક વ્યવહારો બહાર આવવાની શક્યતા છે. આ કૌભાંડમાં માત્ર અમદાવાદ જ નહીં, પણ અન્ય શહેરોના લોકોની સંડોવણી હોવાની પણ તપાસ ચાલી રહી છે. ED દ્વારા જપ્ત કરવામાં આવેલી ક્રિપ્ટોકરન્સીનું મૂલ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કરોડોમાં હોવાનું અંદાજવામાં આવ્યું છે. આ કૌભાંડમાં મની ટ્રેલ એટલી જટિલ છે કે તેને ઉકેલવા માટે સાયબર એક્સપર્ટ્સની પણ મદદ લેવામાં આવી રહી છે.
ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્શન અને નેટવર્ક
આ માત્ર ગુજરાત પૂરતું સીમિત રેકેટ નથી, પણ તેનું નેટવર્ક સાત સમુદ્ર પાર ફેલાયેલું છે. અમેરિકામાં બેઠેલા કેટલાક શંકાસ્પદ એજન્ટો અને ડેટા બ્રોકર્સ આ કોલ સેન્ટર માલિકોને ત્યાંના નાગરિકોના ફોન નંબર અને સામાજિક સુરક્ષા નંબર (SSN) પૂરો પાડતા હતા. બદલામાં આ એજન્ટોને લૂંટાયેલા નાણાંમાંથી મોટું કમિશન ડૉલરમાં આપવામાં આવતું હતું. આ ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડમાં અનેક સ્તર પર કામ થતું હતું, જેમાં ડેટા પ્રોવાઈડર, કોલર (જે ફોન કરે), ક્લોઝર (જે નાણાં પડાવવાનું ફાઈનલ કરે) અને મની લાન્ડરર (જે નાણાં સફેદ કરે) એમ અલગ અલગ ભૂમિકાઓ વહેંચાયેલી હતી.
ED હવે એ તમામ લોકોની ઓળખ કરી રહી છે જેઓ પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે આ આંતરરાષ્ટ્રીય ગેંગ સાથે જોડાયેલા છે. આ કેસમાં અમેરિકન એજન્સી એફબીઆઈ (FBI) ની પણ અનૌપચારિક મદદ લેવામાં આવી શકે છે જેથી પીડિતોના નિવેદનો અને ગુનાની ચોક્કસ રકમનો અંદાજ મેળવી શકાય. આટલું મોટું નેટવર્ક વહીવટી તંત્રની જાણ બહાર ચાલતું હોય તે શક્ય નથી, તેથી કેટલાક સ્થાનિક લોકોની ભૂમિકાની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
સાયબર સુરક્ષા અને EDની ભવિષ્યની કાર્યવાહી
ભારતમાં સાયબર ક્રાઈમના વધતા જતા વ્યાપ અને આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ વચ્ચે EDની આ કાર્યવાહી અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થશે. વિદેશી નાગરિકો સાથે થતી આવી છેતરપિંડીને કારણે ભારતની આઈટી ક્ષેત્રની છબી પણ ખરડાતી હોય છે. આથી જ કેન્દ્ર સરકારના કડક આદેશથી સાયબર માફિયાઓ સામે PMLA જેવી કડક કલમો હેઠળ કામ લેવામાં આવી રહ્યું છે. આ ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડ પરના દરોડા બાદ હવે અમદાવાદ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ચાલતા અન્ય શંકાસ્પદ કોલ સેન્ટરોના સંચાલકોમાં ભારે ગભરાટ ફેલાયો છે.
ED આગામી દિવસોમાં જપ્ત કરેલી મિલકતોને કાયમી ધોરણે ટાંચમાં લેવાની (Attach) કાર્યવાહી શરૂ કરશે. સાયબરાબાદ પોલીસ અને CBI દ્વારા જે રીતે ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ્સ ફોલો કરવામાં આવ્યા, તેનાથી આ કેસમાં મજબૂત પુરાવાઓ હાથ લાગ્યા છે. આ કૌભાંડમાં મની લોન્ડરિંગના પુરાવાઓ સ્પષ્ટ હોવાથી આરોપીઓ સામે કાયદાનો ગાળિયો વધુ મજબૂત બન્યો છે. જામીન મેળવવા પણ હવે આ આરોપીઓ માટે લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું સાબિત થશે.
ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડથી બચવા માટે જનજાગૃતિ
આ પ્રકારના કૌભાંડો માત્ર અમેરિકામાં જ નહીં, પણ ભારતમાં પણ વધી રહ્યા છે. સાયબર ઠગો હવે માત્ર વિદેશીઓને જ નહીં, પણ સ્થાનિક ગુજરાતીઓને પણ ટાર્ગેટ કરી રહ્યા છે. જનતાએ એ સમજવાની જરૂર છે કે કોઈપણ કાયદેસરની સરકારી એજન્સી ક્યારેય ફોન પર નાણાંની માંગણી કરતી નથી કે ગિફ્ટ કાર્ડમાં પેમેન્ટ સ્વીકારતી નથી. અમદાવાદમાં ઝડપાયેલું આ ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડ એક લાલબત્તી સમાન છે કે સાયબર ગુનેગારો કેટલા આધુનિક બની ગયા છે.
જો તમને પણ કોઈ અજાણ્યો કોલ આવે અને તમને ટેક્સ કે લોનના નામે ડરાવવામાં આવે, તો તરત જ સાયબર હેલ્પલાઈન 1930 પર સંપર્ક કરવો જોઈએ. અમદાવાદમાં થયેલી આ કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ગુનાની આવક ગમે તેટલી ડિજિટલ ફોર્મમાં છુપાવવામાં આવે, કાયદો ત્યાં સુધી પહોંચી જ જાય છે. ક્રિપ્ટોકરન્સીનો ઉપયોગ કરીને બચવા માંગતા આ આરોપીઓ હવે પોતે જ ટ્રેસ થઈ ગયા છે.
નિષ્કર્ષ: સાયબર ગુનેગારો માટે ચેતવણી
અમદાવાદમાં થયેલા આ 6 દરોડા તો માત્ર હિમશિલાની ટોચ સમાન છે. તપાસ જેમ જેમ આગળ વધશે, તેમ તેમ આ કૌભાંડનો આંકડો સેંકડો કરોડો સુધી પહોંચી શકે છે. ગેરકાયદે કોલ સેન્ટર કૌભાંડ ચલાવનારાઓ માટે હવે બચવું અશક્ય છે કારણ કે તપાસ એજન્સીઓ પાસે હવે ટેકનિકલ પુરાવાઓનો ભંડાર છે. પકડાયેલા પાંચેય આરોપીઓની આગવી ઢબે પૂછપરછમાં અનેક મોટા માથાઓના નામ પણ બહાર આવી શકે છે જેઓ આ કાળા કારોબારને ફાઇનાન્સ કરતા હતા.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતની પ્રતિષ્ઠા જાળવવા અને સાયબર સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર કટિબદ્ધ છે. આ રેકેટનો પર્દાફાશ થવો એ સાયબર ક્રાઈમ વિરુદ્ધની લડાઈમાં એક મોટી જીત છે. જનતાએ પણ સતર્ક રહીને આવા કોઈ પણ શંકાસ્પદ કોલ સેન્ટરો વિશે પોલીસને જાણ કરવી જોઈએ જેથી સમાજને આવા આર્થિક અને માનસિક અત્યાચારથી બચાવી શકાય.
#અમદાવાદ #EDદરોડા #ગેરકાયદેકોલસેન્ટરકૌભાંડ #સાયબરફ્રોડ #ક્રિપ્ટોકરન્સી #મનીલોન્ડરિંગ #ગુજરાતસમાચાર #CBI #તપાસ #ક્રાઈમઅપડેટ #Ahmedabad #EDRaids #CyberCrime #IllegalCallCenter #CryptoSeized
📌 નોંધ / Note:
આ લેખ LokGujarati.com પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. લેખમાં રજૂ થયેલી માહિતી જાહેર સ્ત્રોતો, સ્થાનિક જાણકારી, Field Observations અને લેખકના અવલોકન પર આધારિત છે. આ માહિતી ખાસ કરીને Vapi, Valsad, Umbergaon, Bilimora, Navsari, Dang, Dharampur–Kaprada, Daman–Silvassa વિસ્તારના વાચકો માટે ઉપયોગી થાય તે હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી છે.
LokGujarati.com નો મુખ્ય હેતુ Gujarati Readers સુધી સાચી, ઉપયોગી, Factual અને Verified Information પહોંચાડવાનો છે, જેથી સમાજ, સંસ્કૃતિ, Lifestyle અને Local Awareness વધુ મજબૂત બને.
જો તમને આ લેખ ઉપયોગી લાગ્યો હોય તો તેને Share કરો અને તમારા વિચારો Comment Section માં જણાવો.
Local information, Culture, Society અને Community-focused Content માટે LokGujarati.com સાથે જોડાયેલા રહો.
