ડાંગમાં દિવ્યાંગોનો હલ્લાબોલ: વર્ષોની વેદના લઈ કલેક્ટર કચેરીએ મોરચો, માંગ નહીં સંતોષાય તો ‘રસ્તા રોકો’ આંદોલનની ચીમકી | Dang Divyang Rally For Rights

ગુજરાતના છેવાડે આવેલા અને આદિવાસી ધરાવતા ડાંગ જિલ્લામાં સોમવારે એક અલગ જ દ્રશ્ય જોવા મળ્યું હતું. જે વર્ગ હંમેશા સમાજની મુખ્યધારામાં જોડાવા માટે સંઘર્ષ કરતો હોય છે, તેવા દિવ્યાંગોએ પોતાના હક્કો માટે રણશિંગું ફૂંક્યું છે. ડાંગના મુખ્ય મથક આહવા ખાતે દિવ્યાંગો અને સામાજિક કાર્યકરોએ એક વિશાળ રેલી યોજીને કલેક્ટર કચેરી ગજવી મૂકી હતી. વર્ષ 2021 થી પડતર પ્રશ્નોનું નિરાકરણ ન આવતા દિવ્યાંગોમાં ભારે રોષ અને આક્રોશ જોવા મળ્યો હતો. બહુજન સમાજ પાર્ટી (BSP) ના નેતૃત્વમાં યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં વહીવટી તંત્રને સ્પષ્ટ ચીમકી આપવામાં આવી છે કે જો હવે ન્યાય નહીં મળે તો આગામી દિવસોમાં ઉગ્ર ‘રસ્તા રોકો’ આંદોલન કરવામાં આવશે.

બંધારણીય હક્કો માટે આહવાના માર્ગો પર રેલી

ડાંગ જિલ્લા બહુજન સમાજ પાર્ટીના પ્રમુખ મહેશભાઈ આહિર (Maheshbhai Ahir) ની આગેવાની હેઠળ મોટી સંખ્યામાં દિવ્યાંગ ભાઈ-બહેનો અને સામાજિક કાર્યકરો આહવા ખાતે એકત્રિત થયા હતા. હાથમાં બેનરો અને પ્લેકાર્ડ સાથે તેમણે પોતાની વેદનાને વાચા આપી હતી. આ રેલી શહેરના મુખ્ય માર્ગો પરથી ફરીને જિલ્લા સેવા સદન એટલે કે કલેક્ટર કચેરીએ પહોંચી હતી. ત્યાં દિવ્યાંગોએ સૂત્રોચ્ચાર કરીને પોતાની એકતાનું પ્રદર્શન કર્યું હતું.

આ રેલીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર દેખાવો કરવાનો ન હતો, પરંતુ બંધારણે આપેલા અધિકારોની માંગણી કરવાનો હતો. કલેક્ટરને પાઠવવામાં આવેલા આવેદનપત્ર (Memorandum) માં દિવ્યાંગોએ સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ કર્યો છે કે, ભારતીય બંધારણની કલમ 19 (1) (A) અને 19 (1) (B) મુજબ ભારતના દરેક નાગરિકને મૌલિક અધિકારો મળેલા છે. પરંતુ ડાંગ જિલ્લામાં દિવ્યાંગોના કિસ્સામાં આ અધિકારોનો ખુલ્લેઆમ ભંગ થઈ રહ્યો હોવાની લાગણી તેમણે વ્યક્ત કરી હતી. લોકશાહીમાં પોતાની વાત રજૂ કરવાનો સૌને હક છે, તે ન્યાયે તેઓ આજે રસ્તા પર ઉતરવા મજબૂર બન્યા છે.

વર્ષ 2021થી પેન્ડિંગ અરજીઓનો હિસાબ માંગ્યો

દિવ્યાંગોનો રોષ વહીવટી તંત્રની ધીમી કામગીરી અને ઉદાસીનતા સામે છે. આવેદનપત્રમાં તેમણે તંત્ર સામે વેધક સવાલો ઉઠાવ્યા છે. દિવ્યાંગોનું કહેવું છે કે તેઓ વર્ષ 2021 થી સતત પોતાની માંગણીઓ અંગે રજૂઆતો કરી રહ્યા છે. આજે 2026 નું વર્ષ ચાલી રહ્યું છે, એટલે કે પાંચ-પાંચ વર્ષ વીતી જવા છતાં તેમની પરિસ્થિતિમાં કોઈ સુધારો આવ્યો નથી.

તેમણે પ્રશ્ન કર્યો છે કે દિવ્યાંગો દ્વારા કરવામાં આવેલી અરજીઓ કયા અધિકારીના ટેબલ પર ધૂળ ખાઈ રહી છે? સરકારી નિયમ મુજબ કોઈપણ અરજીનો સમયમર્યાદામાં નિકાલ થવો જોઈએ, તો પછી દિવ્યાંગોની ફાઈલો કેમ અટકાવી રાખવામાં આવે છે? તંત્રની આ લાલિયાવાડી હવે સાંખી લેવામાં આવશે નહીં તેવો સ્પષ્ટ સંદેશ આ રેલી દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે.

આવાસ, જમીન અને BPL સ્કોરના સળગતા પ્રશ્નો

દિવ્યાંગોની માંગણીઓ કોઈ ગેરવ્યાજબી નથી, પરંતુ તેમના જીવન નિર્વાહ માટે પાયાની જરૂરિયાતો છે. આવેદનપત્રમાં જે મુખ્ય માંગણીઓ રજૂ કરવામાં આવી છે તેમાં સૌથી મહત્વની માંગ ‘આવાસ યોજના’ ની છે. દિવ્યાંગોને રહેવા માટે પાકું ઘર મળે તે માટે આવાસ યોજનાનો તાત્કાલિક લાભ આપવાની માંગ કરવામાં આવી છે.

આ ઉપરાંત, સ્વમાનભેર જીવન જીવવા માટે દિવ્યાંગોને રોજગારીની જરૂર છે. આ માટે તેમણે વ્યવસાય કરવા માટે જમીન કે પ્લોટની ફાળવણી કરવાની માંગ કરી છે. ગ્રામીણ સ્તરે સરકારી યોજનાઓનો લાભ લેવા માટે બી.પી.એલ. (BPL) યાદીમાં નામ હોવું જરૂરી છે. તેથી, ગ્રામ પંચાયતોમાં દિવ્યાંગોને બી.પી.એલ. સ્કોર આપવામાં આવે તેવી પણ પ્રબળ માંગણી ઉઠી છે. આ સુવિધાઓ મળે તો જ દિવ્યાંગો સમાજમાં માથું ઊંચું રાખીને જીવી શકે.

રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ: પંચાયતોમાં અનામત બેઠકોની માંગ

દિવ્યાંગો હવે માત્ર લાભાર્થી બનીને રહેવા માંગતા નથી, પરંતુ સત્તામાં ભાગીદારી પણ ઈચ્છે છે જેથી તેઓ પોતાના સમુદાયનો અવાજ બની શકે. આવેદનપત્રમાં એક ક્રાંતિકારી માંગણી કરવામાં આવી છે કે જિલ્લા પંચાયત અને તાલુકા પંચાયતની ચૂંટણીઓમાં દિવ્યાંગો માટે અનામત બેઠકો (Reserved Seats) ફાળવવામાં આવે.

તેમનું માનવું છે કે જો દિવ્યાંગ પ્રતિનિધિ પંચાયતમાં હશે, તો તે દિવ્યાંગોના પ્રશ્નોને વધુ સારી રીતે સમજી શકશે અને તેનું નિરાકરણ લાવી શકશે. હાલની વ્યવસ્થામાં તેમનો અવાજ દબાઈ જાય છે, તેથી રાજકીય આરક્ષણ એ સમયની માંગ છે.

સરકારી નોકરી અને રોજગારીમાં અગ્રતા

શિક્ષિત બેરોજગાર દિવ્યાંગોની હાલત કફોડી છે. શૈક્ષણિક લાયકાત ધરાવતા હોવા છતાં તેમને નોકરી મળતી નથી. આથી, માંગણી કરવામાં આવી છે કે સરકારી કે કોન્ટ્રાક્ટ બેઝ (Contract Base) ની ભરતીઓમાં દિવ્યાંગોને અગ્રતા આપવામાં આવે.

તેમણે ચોક્કસ સૂચનો પણ કર્યા છે કે ક્યાં તેમને નોકરી આપી શકાય. જેમ કે, ફોરેસ્ટ ચેક પોસ્ટ, સિવિલ હોસ્પિટલ, પાણી પુરવઠા વિભાગ અને ગ્રામ પંચાયતોમાં ડેટા ઓપરેટર તરીકે દિવ્યાંગો સારી રીતે કામ કરી શકે છે. શારીરિક મર્યાદા હોવા છતાં માનસિક રીતે તેઓ સક્ષમ છે, તેથી તેમને આવી જગ્યાઓ પર રોજગારી આપીને પગભર કરવા જોઈએ.

પેન્શનના નિયમોમાં ફેરફાર અને ગ્રાન્ટની ફાળવણી

હાલના નિયમો મુજબ 80% થી વધુ દિવ્યાંગતા ધરાવતા લોકોને જ પેન્શનનો લાભ મળે છે. આ નિયમ સામે દિવ્યાંગોએ વિરોધ નોંધાવ્યો છે. તેમની માંગ છે કે 40% દિવ્યાંગતા ધરાવતા લોકોને પણ પેન્શન મળવું જોઈએ. આ માટે ધારાસભ્ય કે સાંસદના ફંડમાંથી જોગવાઈ કરવાની વિનંતી કરવામાં આવી છે.

વધુમાં, ડાંગના ધારાસભ્યની ગ્રાન્ટમાંથી વિશેષ રૂપે 1 કરોડ રૂપિયા (1 Crore Rupees) દિવ્યાંગોના ઉત્થાન અને કલ્યાણ માટે ફાળવવાની માંગ કરવામાં આવી છે. આ ફંડનો ઉપયોગ દિવ્યાંગોના સાધનો, શિક્ષણ અને આરોગ્ય પાછળ કરવામાં આવે તો તેમના જીવનમાં મોટો બદલાવ આવી શકે છે.

‘રસ્તા રોકો’ આંદોલનનું અલ્ટીમેટમ

આવેદનપત્ર આપ્યા બાદ મીડિયા સાથે વાત કરતા આગેવાનોએ સ્પષ્ટ ચીમકી ઉચ્ચારી હતી કે આ વખતે તેઓ ખાલી હાથે પાછા ફરવાના નથી. જો ટૂંક સમયમાં વહીવટી તંત્ર દ્વારા આ માંગણીઓ સંતોષવામાં નહીં આવે, તો આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનશે. આગામી દિવસોમાં ડાંગના રસ્તાઓ પર ચક્કાજામ અને ‘રસ્તા રોકો’ આંદોલન (Rasta Roko Agitation) કરવામાં આવશે.

આ કાર્યક્રમમાં બહુજન સમાજ પાર્ટીના કાર્યકરો અને મોટી સંખ્યામાં દિવ્યાંગ ભાઈ-બહેનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. પોતાની માગણીઓનો અવાજ દિલ્હી અને ગાંધીનગર સુધી પહોંચાડવા માટે આ આવેદનપત્રની નકલ વડાપ્રધાન કાર્યાલય (PMO) અને રાજ્યના મુખ્યમંત્રીને પણ મોકલવામાં આવી છે. હવે જોવાનું એ રહે છે કે તંત્ર દિવ્યાંગોની આ વેદના સાંભળે છે કે પછી ડાંગમાં આંદોલનનો નવો દોર શરૂ થાય છે.

#DangNews #AhwaRally #DivyangRights #MaheshbhaiAhir #BSP #CollectorOfficeDang #RastaRoko #DisabilityRights #AwasYojana #PensionScheme #GujaratSamachar #SocialJustice #AhwaUpdate

📌 નોંધ / Note:
આ લેખ LokGujarati.com પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. લેખમાં રજૂ થયેલી માહિતી જાહેર સ્ત્રોતો, સ્થાનિક જાણકારી, Field Observations અને લેખકના અવલોકન પર આધારિત છે. આ માહિતી ખાસ કરીને Vapi, Valsad, Umbergaon, Bilimora, Navsari, Dang, Dharampur–Kaprada, Daman–Silvassa વિસ્તારના વાચકો માટે ઉપયોગી થાય તે હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી છે.

LokGujarati.com નો મુખ્ય હેતુ Gujarati Readers સુધી સાચી, ઉપયોગી, Factual અને Verified Information પહોંચાડવાનો છે, જેથી સમાજ, સંસ્કૃતિ, Lifestyle અને Local Awareness વધુ મજબૂત બને.

જો તમને આ લેખ ઉપયોગી લાગ્યો હોય તો તેને Share કરો અને તમારા વિચારો Comment Section માં જણાવો.
Local information, Culture, Society અને Community-focused Content માટે LokGujarati.com સાથે જોડાયેલા રહો.