29 વર્ષની લડાઈ બાદ જેવું મળ્યું ‘કલંક મુક્તિ’નું સર્ટિફિકેટ, બીજા જ દિવસે મોતને ભેટ્યા બાબુભાઈ | 20 Rupees Bribe Acquittal Ends in Death: Constable Dies Day After Justice
જીવન અને મૃત્યુ વચ્ચેનો સંબંધ કેટલો રહસ્યમય હોય છે, તેનો એક જીવંત અને હૃદયદ્રાવક પુરાવો અમદાવાદમાં જોવા મળ્યો છે. કહેવાય છે કે માણસ જ્યાં સુધી પોતાના માથે લાગેલા કલંકને ધોઈ ન નાખે ત્યાં સુધી તેનો આત્મા પણ શાંતિ પામતો નથી. આવું જ કંઈક બન્યું છે અમદાવાદના પૂર્વ પોલીસ કોન્સ્ટેબલ બાબુભાઈ પ્રજાપતિ સાથે. જેમને 20 Rupees Bribe Acquittal એટલે કે માત્ર 20 રૂપિયાની લાંચના આરોપમાંથી મુક્ત થવા માટે 29 વર્ષ સુધી કોર્ટના પગથિયાં ઘસવા પડ્યા. અને જ્યારે ન્યાય મળ્યો, જ્યારે તેઓ નિર્દોષ સાબિત થયા, ત્યારે જાણે તેમના જીવનનું લક્ષ્ય પૂરું થઈ ગયું હોય તેમ બીજા જ દિવસે તેમણે દુનિયામાંથી વિદાય લઈ લીધી.
કોઈપણ વ્યક્તિના જીવનમાં ઈજ્જત અને આબરૂથી મોટું કશું હોતું નથી. જ્યારે વાત ખાખી વર્દીની હોય, ત્યારે તે સન્માન બમણું થઈ જાય છે. પરંતુ જ્યારે આ વર્દી પર ભ્રષ્ટાચારનો ડાઘ લાગે, ત્યારે તે વ્યક્તિ જીવતેજીવ મરી જતી હોય છે. બાબુભાઈ પ્રજાપતિએ પોતાની વર્દી પર લાગેલા આવા જ એક ડાઘને ભૂંસવા માટે એક-બે નહીં પણ પૂરા 29 વર્ષ સંઘર્ષ કર્યો. આ ઘટના માત્ર એક કોર્ટ કેસ નથી, પણ એક માણસની જીજીવિષા અને સત્ય માટેની તડપની દાસ્તાન છે.
20 Rupees Bribe Acquittal માટે 29 વર્ષની ‘તપસ્યા’
આખી ઘટના વર્ષ 1996ની છે. મૂળ પાટણના દેલમાલ ગામના વતની અને તે સમયે 36 વર્ષની આસપાસની ઉંમર ધરાવતા બાબુભાઈ પ્રજાપતિ અમદાવાદના વેજલપુર પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરજ બજાવતા હતા. પોલીસની નોકરી એટલે સમાજમાં મોભો, પરંતુ એક ઘટનાએ તેમનું જીવન વેરવિખેર કરી નાખ્યું. એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (ACB) ને બાતમી મળી હતી કે સરખેજ-વિશાલા સર્કલ પર પોલીસ કર્મચારીઓ ટ્રક ડ્રાઇવરો પાસેથી લાંચ લઈ રહ્યા છે. આ માહિતીના આધારે એસીબીએ છટકું ગોઠવ્યું હતું.
તારીખ હતી 20 નવેમ્બર, 1996. આરોપ એવો લાગ્યો હતો કે બાબુભાઈ અને અન્ય કર્મચારીઓએ મુંબઈ જતી એક ટ્રકના ડ્રાઈવર પાસેથી 20 રૂપિયાની લાંચ લીધી હતી. આજના જમાનામાં 20 રૂપિયાની કિંમત કદાચ નહિવત ગણાય, પરંતુ એ સમયે આ રકમ બાબુભાઈના જીવન પર એક મોટું કલંક બની ગઈ. તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી અને અહીંથી શરૂ થઈ એક લાંબી અને પીડાદાયક કાનૂની લડાઈ. એક તરફ વર્દી ઉતરી ગઈ, બીજી તરફ સમાજમાં બદનામીનો ડર. છતાં બાબુભાઈ અડીખમ રહ્યા કારણ કે તેઓ જાણતા હતા કે તેઓ નિર્દોષ છે. તેમને ન્યાયતંત્ર પર ભરોસો હતો કે એક દિવસ સત્ય બહાર આવશે અને તેમને 20 Rupees Bribe Acquittal મળશે જ.
જિલ્લા અદાલતનો ચુકાદો અને બાબુભાઈનો મક્કમ નિર્ધાર
આ કેસ વર્ષો સુધી ચાલ્યો. વર્ષ 2004માં જિલ્લા અદાલતે (District Court) આ કેસમાં ચુકાદો આપ્યો. કમનસીબે, કોર્ટે તેમને કસૂરવાર ઠેરવ્યા અને 20 રૂપિયાની લાંચ લેવા બદલ 4 વર્ષની સજા ફટકારી. આ સાથે જ તેમને નોકરીમાંથી સસ્પેન્ડ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો. સામાન્ય સંજોગોમાં કોઈપણ વ્યક્તિ અહીં હિંમત હારી જાય. 8 વર્ષની લડત બાદ જ્યારે સજા મળે ત્યારે મનોબળ તૂટી જતું હોય છે. પરંતુ બાબુભાઈ અલગ માટીના બનેલા હતા.
તેમને પોતાની નિર્દોષતા પર એટલો અતૂટ વિશ્વાસ હતો કે તેમણે નીચલી કોર્ટના ચુકાદાને પડકાર્યો. તેમણે ન્યાય મેળવવા માટે ગુજરાત હાઇકોર્ટના દરવાજા ખખડાવ્યા. તેમનો એક જ ધ્યેય હતો – ‘હું ગુનેગાર નથી, અને હું આ કલંક સાથે મરવા માંગતો નથી.’ સસ્પેન્શન અને આર્થિક ભીંસ વચ્ચે પણ તેમણે હાઈકોર્ટમાં અપીલ દાખલ કરી. આ અપીલ પેન્ડિંગ રહી, વર્ષો વીતતા ગયા, દાયકાઓ બદલાયા, સરકારો બદલાઈ, પણ બાબુભાઈની ધીરજ ખૂટી નહીં. તેઓ માત્ર એટલું જ ઈચ્છતા હતા કે દુનિયા તેમને એક ભ્રષ્ટ પોલીસકર્મી તરીકે યાદ ન રાખે. આખરે 2025માં, એટલે કે ઘટનાના 29 વર્ષ બાદ, તેમના કેસનો ફેંસલો આવ્યો.
📖 આ માહિતી દરેકે વાંચવી જોઈએ : ગુજરાતનો દબદબો: મસ્કત કન્ટેન્ડરમાં માનુષ શાહ અને દિયા ચિતાલેની ઐતિહાસિક જીત, ચાઈનીઝ જોડીને હરાવી મેળવ્યું ત્રીજું ટાઈટલ | Manush Shah and Diya Chitale Win WTT Muscat Contender Mixed Doubles Title
29 વર્ષે મળેલી જીત અને વકીલ સાથેની છેલ્લી વાતચીત
ગુરુવારે ગુજરાત હાઈકોર્ટે ઐતિહાસિક ચુકાદો સંભળાવ્યો. કોર્ટે પુરાવાઓના અભાવે અને બચાવ પક્ષની દલીલોને ગ્રાહ્ય રાખીને બાબુભાઈ પ્રજાપતિને આ 29 વર્ષ જૂના લાંચના કેસમાંથી સન્માનજનક રીતે દોષમુક્ત (Acquit) જાહેર કર્યા. છેવટે તેમને જે જોઈતું હતું તે 20 Rupees Bribe Acquittal મળી ગયું. કોર્ટરૂમમાં જ્યારે આ ચુકાદો સંભળાવવામાં આવ્યો હશે, ત્યારે 65 વર્ષીય બાબુભાઈની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા હશે. 29 વર્ષનો બોજ એક ક્ષણમાં હળવો થઈ ગયો.
ચુકાદો આવ્યા બાદ તેઓ સીધા તેમના વકીલ નીતિન ગાંધીને મળવા તેમની ઓફિસે પહોંચ્યા. આ મુલાકાત ખૂબ જ ભાવુક હતી. વકીલ નીતિન ગાંધીએ તેમને સલાહ આપી કે “બાબુભાઈ, હવે હાઈકોર્ટે તમને નિર્દોષ છોડ્યા છે, તો આપણે તમારા અટકેલા પગાર, પેન્શન અને અન્ય સરકારી લાભો મેળવવા માટે અરજી કરવી પડશે. હવે તમે તમારા હકના પૈસા મેળવી શકશો.”
પરંતુ બાબુભાઈના મનમાં તો કંઈક અલગ જ ચાલી રહ્યું હતું. પૈસા કે પેન્શનમાં તેમને હવે કોઈ રસ રહ્યો ન હતો. તેમણે વકીલને જે જવાબ આપ્યો તે સાંભળીને સૌ કોઈ સ્તબ્ધ થઈ જાય. બાબુભાઈએ કહ્યું, “સાહેબ, મેં કશું ખોટું કર્યું નહોતું, તેથી આજે સત્યની જીત થઈ છે. મારે હવે કશાની આશા નથી. મારી એકમાત્ર ઈચ્છા એ હતી કે હું નિર્દોષ સાબિત થાઉં. હવે ભગવાન મને પોતાની પાસે બોલાવી લે તો સારું, એ જ મારી અંતિમ ઈચ્છા છે.” આ શબ્દોમાં એક તૃપ્તિ હતી, એક શાંતિ હતી.
20 Rupees Bribe Acquittal મળ્યા બાદ ઈશ્વરે સાંભળી લીધી પ્રાર્થના
કુદરત પણ ક્યારેક કેવી રમતો રમે છે! બાબુભાઈએ ગુરુવારે સાંજે વકીલ સમક્ષ મૃત્યુની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી અને જાણે પરમાત્મા ત્યાં હાજર હોય તેમ તેમની વાત સાંભળી લીધી. શુક્રવારનો સૂરજ બાબુભાઈ જોઈ ન શક્યા. ગુરુવારે રાત્રે તેઓ નિરાંતે સૂતા. 29 વર્ષ પછી પહેલીવાર એવું બન્યું હશે કે તેઓ માથા પરથી ‘ભ્રષ્ટ’ હોવાનો ભાર ઉતારીને શાંતિથી ઊંઘ્યા હશે. અને એ ઊંઘમાં જ તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધા.
શુક્રવારે સવારે જ્યારે તેઓ જાગ્યા નહીં, ત્યારે પરિવારજનોને જાણ થઈ કે બાબુભાઈ હવે આ દુનિયામાં નથી રહ્યા. 65 વર્ષની ઉંમરે તેમનું અવસાન થયું. આ ઘટના સાંભળનાર પ્રત્યેક વ્યક્તિ અચંબીત છે. લોકો કહી રહ્યા છે કે બાબુભાઈનો આત્મા કદાચ આ 20 Rupees Bribe Acquittal ની જ રાહ જોઈ રહ્યો હતો. જ્યાં સુધી તેમના નામ પર કલંક હતું, ત્યાં સુધી યમરાજે પણ રાહ જોઈ. જેવી તેમની ઈજ્જત પાછી મળી, જેવું સમાજમાં તેમનું માથું ઊંચું થયું, તરત જ તેમણે દેહત્યાગ કર્યો.
આ ઘટના સમાજ માટે અને ન્યાયતંત્ર માટે અનેક સવાલો અને શીખ મૂકીને ગઈ છે. એક નિર્દોષ માણસને સાબિત થવામાં 29 વર્ષ લાગી ગયા. જોકે, બાબુભાઈની શ્રદ્ધા અને ધીરજને સલામ કરવી પડે. તેમણે સાબિત કરી દીધું કે સત્ય પરેશાન થઈ શકે છે, પણ પરાજિત નહીં. આજે તેઓ ભલે આપણી વચ્ચે નથી, પણ તેઓ એક ‘નિર્દોષ’ અને ‘પ્રામાણિક’ વ્યક્તિ તરીકે વિદાય થયા છે, જે તેમના માટે જીવનની સૌથી મોટી કમાણી હતી.
#gujaratnews #babubhaiprajapati #ahmedabadpolice #highcourtverdict #20rupeesbribe #satymevjayate #emotionalstory #gujaratpolice #justiceprevailed #legalfight #ahmedabadnews #real lifestory #corruptioncase #humaninterest
📌 નોંધ / Note:
આ લેખ LokGujarati.com પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. લેખમાં રજૂ થયેલી માહિતી જાહેર સ્ત્રોતો, સ્થાનિક જાણકારી, Field Observations અને લેખકના અવલોકન પર આધારિત છે. આ માહિતી ખાસ કરીને Vapi, Valsad, Umbergaon, Bilimora, Navsari, Dang, Dharampur–Kaprada, Daman–Silvassa વિસ્તારના વાચકો માટે ઉપયોગી થાય તે હેતુથી રજૂ કરવામાં આવી છે.
LokGujarati.com નો મુખ્ય હેતુ Gujarati Readers સુધી સાચી, ઉપયોગી, Factual અને Verified Information પહોંચાડવાનો છે, જેથી સમાજ, સંસ્કૃતિ, Lifestyle અને Local Awareness વધુ મજબૂત બને.
જો તમને આ લેખ ઉપયોગી લાગ્યો હોય તો તેને Share કરો અને તમારા વિચારો Comment Section માં જણાવો.
Local information, Culture, Society અને Community-focused Content માટે LokGujarati.com સાથે જોડાયેલા રહો.
